Mont Cook

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Mont Cook
Aoraki
Mt Cook LC0247.jpg
Situación
Situación Flag of New Zealand.svg Nueva Zelanda
Latitut 43°35′42.2″S
Lonchitut 170°8′31.7″E
Cheografía
Cordelera Alpes d'o Sud
Altaria 3.724 m
Alpinismo
Primera puyada 1894 por Tom Fyfe, George Graham y Jack Clarke
Rota mas fácil Glaciars
Mapa
New Zealand relief map.jpg
Montanya.svg

O mont Cook (en maorí Aoraki u Aorangi, en anglés Mount Cook) ye a montanya mas alta de Nueva Zelanda. A suya altaria ye rechistrada dende 2014 como de 3.724 m, una mica menos que l'anterior de 3.764 m d'aviento de 1991, debiu os desprendimientos de rocas y a erosión.[1] Se trona en os Alpes d'o Sud, una cordelera que recorre toda a largaria d'a Isla d'o Sud. Popular destín turistico,[2] ye tamién un reto ta muitos escaladors. O mont Cook consiste en tres tucas, que son de sud a norte o Low Peak (3593 m), o Middle Peak (3717 m) y o High Peak. O pico se troba una mica a o sud y a l'este d'a divisoria entre as dos versants d'os Alpes d'o Sud, con a chelera Tasman a l'este y a chelera Hooker a o sudueste.

Localización[editar | editar código]

O mont se troba aintro d'o Parque Nacional d'o Mont Cook, en a rechión de Canterbury. O parque fue establiu en 1953 y chunto a o Parque Nacional de Westland, Parque Nacional d'o Mont Aspiring y o Parque Nacional de Fiordland fa parti d'o Patrimonio d'a Humanidat seguntes a UNESCO. O parque contiene mas de 140 picos por dencima d'os 2.000 m d'altaria y 72 cheleras reconoixidas, que cubren un 40 por cient d'a suya superficie total de 700 km².

O mont ye situau en o estremo norte d'a sierra de Kirikirikatata u d'o Mont Cook, a on se troba con a división entre versants, formando un macizo entre a val de Hooker a o sudueste y a val de Tasman a l'este d'o mont. Istas dos vals constituyen os dos puntos dende a on ye mas accesible tener una anvista d'o mont Cook. Bi ha un puesto en plega a la fin d'a Hooker Valley Track situau a nomás 10 km d'o pico que ofreixe unas impresionants vistas de tot o conchunto.[3][4]

O lugar de Mount Cook Village, tamién conixiu como "Aoraki / Mount Cook", ye un centro turistico y campo base ta puyar a o mont. Se troba a 7 km d'o estremo d'a chelera Tasman y a 15 km a o sud d'a tuca d'o mont Cook.[5]

En os días claros, o mont Cook ye visible dende puestos d'a costa ueste como Greymouth, que ye a bells 150 kilometros de distancia, y dende a mayoría de puntos d'a carretera estatal 80 arredol d'o laco Pukaki y a carretera estatal 6 a o sud d'o laco Pukaki. A cresta quasi horizontal que conecta as tres tucas d'o mont fa una distintiva forma de bloque quan s'alufra dende l'este u l'ueste. Un atro puesto d'anvista popular ye dende o laco Matheson en a costa ueste, dito "l'anvista d'as anvistas", a on en días claros, os picos d'o mont Cook y o mont Tasman se reflectan en o laco Matheson.[6]

Historia[editar | editar código]

  • 1642 - L'Aoraki ye posiblement alufrau por Abel Tasman y a suya tripulación[7]
  • 1770 - O capitán Cook da nombre a os Alpes d'o Sud
  • 1851 - O capitán Stokes d'o HMS Acheron nombra mont Cook a l'Aoraki
  • 1894 - Primera puyada a o mont Cook, o día de Nadal, por Jack Clarke, Tom Fyfe y George Graham
  • 1910 - Freda du Faur ye a primera muyer en puyar ta o mont Cook
  • 1913 - Primeras puyadas a os pietz d'o mont y a o mont Sefton feitas por o grupo de escalada de Freda du Faur
  • 1914 - Primer accident mortal quan tres hombres mueren por un lurte en a chelera Linda
  • 1982 - Mark Inglis queda atrapau en una espelunga de nieu
  • 1991 - Lurte de 10 millons de metros cubicos de nieu fa una perduga de 10 metros d'a tuca d'o mont Cook. Dimpués de dos decadas de erosión d'a capa de chelo que quedó exposada dimpués d'o lurte se reduce l'altaria d'o pico en 30 m, quedando alavez en 3.724 m seguntes reveló a medición GPS feita por una expedición d'a Universidat d'Otago en noviembre de 2013.[8][9]
  • 1998 - A lei de reclamación d'os ngāi tahu reconoixe o nombre orichinal d'o pico como oficial, renombrando-se o mont como Aoraki / Mount Cook

Referencias[editar | editar código]

  1. (en) "Aoraki/Mt Cook shrinks by 30m". Stuff.co.nz. 16 de chinero de 2014. http://www.stuff.co.nz/national/9616590/Aoraki-Mt-Cook-shrinks-by-30m. 
  2. (en) "Aoraki/Mount Cook National Park Management Plan 2004" (PDF). Department of Conservation. Archived from the original on 14 de chunio de 2007. https://web.archive.org/web/20070614120701/http://www.doc.govt.nz/upload/documents/about-doc/role/policies-and-plans/aoraki-mount-cook-np-management-plan-1.pdf. Retrieved 9 May 2007. 
  3. (en) "Hooker Valley Track". Tourism New Zealand. http://www.newzealand.com/int/feature/hooker-valley-track/. Retrieved 2016-08-30. 
  4. (en) Mike Yardley (26 Aug 2016). "Alpine Highs in Aoraki/Mt.Cook". Newstalk ZB. http://www.newstalkzb.co.nz/lifestyle/travel/mike-yardley-alpine-highs-in-aorakimtcook/. Retrieved 2016-08-31. 
  5. (en) "Aoraki/Mount Cook, Canterbury - NZ Topo Map". Land Information New Zealand. http://www.topomap.co.nz/NZTopoMap/nz26116/Aoraki%2fMount-Cook/Canterbury. 
  6. (en) "Lake Matheson Walk". Department of Conservation. http://www.doc.govt.nz/parks-and-recreation/places-to-go/west-coast/places/westland-tai-poutini-national-park/things-to-do/tracks/lake-matheson-walk/. Retrieved 2016-09-09. 
  7. (en) "2. – European discovery of New Zealand – Te Ara Encyclopedia of New Zealand". Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand. 11 May 2016. http://www.teara.govt.nz/en/european-discovery-of-new-zealand/page-2. Retrieved 2016-09-07. 
  8. "Height of NZ's tallest peak Aoraki/Mt Cook slashed by 30m". The New Zealand Herald. 16 de chinero de 2014. http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=11187423. Retrieved 2016-09-06. 
  9. Otago-led study revises height of Aoraki/Mt Cook

Vinclos externos[editar | editar código]