Alpes d'o Sud

De Biquipedia
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Alpes d'o Sud
Southern Alps
Kā Tiritiri-o-te-Moana
South Island.jpg
Foto de satelite d'os Alpes d'o Sud
Cheografía
Cordelera {{{cordelera}}}
Sector {{{sector}}}
{{{tpran}}} {{{ran}}}
Maxima altaria 3.724 m, Mont Cook
Cimas importants
Largaria 500 km
Amplaria
Superficie
Vértiz cheodesico
Subsistemas
Administración
Estato Flag of New Zealand.svg Nueva Zelanda
País
'
Edat
Materials
Tipo


Os Alpes d'o Sud, Alpes Meridionals (en anglés Southern Alps, en maorí Kā Tiritiri-o-te-Moana) u Alpes Neozelandeses son una cordelera que discurre a o largo d'o costau occidental d'a isla d'o Sud de Nueva Zelanda. Constituye una barrera natural a o largo de toda ista isla, lo que dificulta la comunicación entre a costa ueste d'a isla (Westland) y as planas de Canterbury, a l'este.

O termín Alpes Neozelandeses se refiere cheneralment a la sierra entera, mientres que se pueden dar nombres especificos a cadenas montanyosas mas chicotas que fan parti d'a cordelera. O punto mas alto d'a sierra (y d'o país) ye o Mont Cook (Aoraki/Mount Cook seguntes o suyo nombre oficial en maorí y anglés), con 3.754 metros d'altaria.

Localización y descripción[editar | editar código]

Paisache d'os Alpes d'o Sud dende as planas de Canterbury

Os Alpes d'o Sud recorren 500 km[1] de norte enta sud. O suyo punto mas alto ye o Mont Cook, o punto mas alto de Nueva Zelanda con 3.724 metros, con atros setze picos en a cordelera brincan tamién d'os 3000 metros. As montanyas se troban talladas por vals glaciars y lacos. D'alcuerdo con un inventario feito en zaguerías d'os anyos 1970s, os Alpes d'o Sud contienen mas de 3.000 cheleras mayors d'una hectaria,[2] estando a mayor d'ellas a chelera Tasman, con una largaria de 29 km dende o laco Pukaki.[3] Se puede trobar una cadena de lacos glaciars en a suya parti oriental que van dende o laco Coleridge en o norte dica o laco Wakatipu en Otago a o sud.

Estió o Capitán Cook qui dió o 23 de marzo de 1770 o suyo nombre a os Alpes d'o Sud, describiendo-los como de "prodichiosa altaria".[4] Ya heban estau descritos previament por Abel Tasman en 1642, qui describió a costa occidental d'a isla sud como "una tierra que mira entalto".[5]

O clima ye fredo, con nieu y cheladas anyals en os puntos mas altos.

Debiu a la suya orientación perpendicular a os vientos predominants de l'ueste, a cordelera tien unas condicions ideyals ta o vuelo sin motor. A localidat d'Omarama, en a zona de sotavento d'as montanyas, tien reputación internacional por as suyas condicions ta a practica d'o vuelo sin motor. Istos vientos de l'ueste creyan tamién un patron climatico conoixiu como Nor'west arch, en o que l'aire humedo puya por as montanyas, formando un arco de nubes sobre o cielo azul. Iste patron climatico gosa veyer-se a sobén en verano a traviés de Canterbury y o Norte d'Otago. O Nor'wester ye un foehn pareixiu a o Chinook de Canadá, en que as sierras montanyosas que se troban en o camín d'os vientos humedos predominants de tierra fan que istos puyen, fendo enfriar l'aire y condensando la humedad ta formar plevia, producindo asinas vientos calidos y ixutos que baixan por a cara de sotavento d'as montanyas.

Referencias[editar | editar código]

  1. (en) www.teara.govt.nz
  2. (en) Chinn TJ (2001). "Distribution of the glacial water resources of New Zealand". Journal of Hydrology 40 (2): 139–187.
  3. (en) (1989) Lambert M: Air New Zealand Almanack. Wellington: New Zealand Press Association.
  4. (en) Reed Placenames 1975 p. 384.
  5. (en) Orsman, H. and Moore, J. (eds) (1988) Heinemann Dictionary of New Zealand Quotations, Heinemann, Page 629.

Vinclos externos[editar | editar código]