Ir al contenido

Río Xúcar

De Biquipedia
(Reendrezau dende Xúcar)
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Xúcar
Xúquer - Júcar
o río Xúcar 2 km antes d'arribar en Millars
Administración
Estaus {{{estaus}}}
Territorios Castiella-La Mancha
País Valenciano
Cheografía
Longaria 497,50 km
Altaria d'o naixedero 1.700 m
Naixedero Ojuelos de Valdeminguete
Desembocadura mar Mediterrania
Superficie d'a cuenca {{{cuenca}}} km²
Cabal meyano {{{cabal}}} m³/s
Mapa

O Xúcar (en castellano Júcar, en catalán, Xúquer) ye un río de l'este d'a Peninsula Iberica. Tien una longaria de 497,5 km, traviesa as provincias de Cuenca, Albacet y Valencia, y desemboca en la mar Mediterrania. Naxe a 1.700 msnm, en a versant meridional d'o cerro de San Felipe (Sierra de Tragacet) y cerca tamién d'o naixedero d'o río Cuervo (cuenca d'o Tacho), d'o Guadalaviar y d'o mesmo Tacho, en o Sistema Iberico.

Curso alto[editar | modificar o codigo]

Río Xúcar dende El Ventano del Diablo (provincia de Cuenca).

En o suyo curso alto, o río Xúcar recorre a Serranía de Cuenca con una dirección norte-sud en una zona de precipitacions meyas superiors a los 800 mm añals por o que plega a tener un cabal absoluto en Cuenca de 11,25 /s y un relativo de 11,43 l/s/km²;.

Río Xúcar pasando por Cuenca.

En esta part d'o suyo curso bi ha modelato karstico, con torcas, dolinas y lenars, destacando os tormos d'a Ciudad Encantada. L'acción d'o Xúcar chenera formas fluvio-karsticas, foces, d'o Xúcar y os suyos afluents como a Foz del Huécar, a on que se troban as famosas Casas colgadas.

Curso meyo[editar | modificar o codigo]

En a Manchuela o Xúcar fa un arco d'uns 90 graus y s'adreza enta l'este, como resultato d'un antigo fenomeno de captura fluvial, y en ixe tramo bi ha muitos recolons como a Foz del Xúcar, con cillos d'uns 150 metros d'altaria entre Exorquera y Alcalá del Xúcar, ubiertos en una especie de relieve un poquet plegato que forma orichinalment a divisoria d'auguas entre a versant atlantica y la mediterrania.

Curso baixo[editar | modificar o codigo]

Concurso rechional de pesca (sin matar) en Fortaleny, en la marguin dreita d'o río Xúcar.

Traviesa zona montanyosa de Caroch y la desparte en as muelas de Cortes y de l'Muela de l'Albéitar. Dimpués de salir de l'entibo de Tous, plega a tener o suyo cabal maximo en Sumacàrcer, con 49,22 m³/s y 2,75 l/s/k²; n'este punto, concretament en a Masía de Mompó (o tradicional puesto d'aforo), o Xúcar s'ubre en a planada dimpués d'haber pasau por as foces on ye l'entibo de Tous, d'astí enta debant os suyos livels baixan porque quitan augua pa os reganos d'as riberas alta y baixa.

Bombeyo de l'augua d'o Xúcar pa regar os arrozals de Sueca.

Os zaguers tramos d'o curso entallau entre montanyas facilitan a alimentación sotorrana de bel manantial artesiano (ojos del río Verde, manantials de l'antiga canal de la Reva) que bi ha en a Ribera. Tamién o Canal Xúcar - Turia sale artificialment en forma sotorrana dende l'entibo de Tous pa aflorar a un km a lo norte d'a nueva población de Tous, dende a on s'adreza ta o nord-este, pa regar buena part d'a Ribera Alta y d'a Huerta Sud de Valencia.

Esta zona ye a suya plana aluvial, con gran importancia economica, a causa de l'agricultura, estando a zona mes densament poblada d'o curso suyo. A plana ye formada por lo que trai o mesmo Xúcar y los afluents suyos Magre y Albaida. O río tien un recorriu sinuoso con meandros y ye en cotas mes alteras que as tierras dezaga d'as marguins. Ye a on se troba l'albufera de Valencia y cualques almarchals litorals.

Vinclos externos[editar | modificar o codigo]


Afluents d'o río Xúcar
Marguin izquierda Magre | Cabriuel | Valdemembra | Gritos | Huécar
Marguin dreita Escalona | Sellent | Albaida