Consello Superior d'as Luengas d'Aragón

De Biquipedia
Ir a la navegación Ir a la búsqueda

O Consello Superior d'as Luengas d'Aragón (en castellán, Consejo Superior de las Lenguas de Aragón) ye un organo consultivo gubernamental aragonés creyau y regulau en o capítol III d'a Lei de Luengas d'Aragón.[1] Se tracta d'un organo colechiau consultivo, adscrito a lo Departamento d'o Gubierno d'Aragón competent en política lingüistica y adotau d'autonomía organica y funcional, con a fin de guaranciar a suya obchectividat y independencia. S'ha d'encargar d'os temas relacionaus con as luengas propias d'Aragón: aragonés y catalán (entre que o castellán ye a luenga oficial, emplegada en tot o territorio).

Constitución[editar | editar código]

Encara que a suya constitución, como indica a Lei, s'habría d'haber produciu antes d'o tiempo de tres meses dende a dentrada en vigor d'a lei, no estió dica o 18 d'octubre de 2010 quan o President d'o Gubierno d'Aragón nombró a os suyos primers miembros.[2] O Consello Superior se constituyó a la fin o 10 d'aviento de 2010, esleyindo provisionalment a José Bada Panillo como president, en estar o miembro d'edat más gran, y a Marta Marín como secretaria.[3][4] En a sesión posterior, d'o 27 de chinero de 2011, se torna a esleyir a José Bada y Marta Marín como president y secretaria respectivament, y a María Antonia Martín Zorraquino como vicepresidenta. As suyas normas d'organización interna y funcionamiento fueron aprebadas por o Gubierno d'Aragón o 5 d'abril de 2011.[5]

Composición[editar | editar código]

O Consello Superior d'as Luengas d'Aragón ye formau por 15 miembros, que s'han de designar entre filologos, churistas, sociologos, destacadas personalidatz d'as letras, l'amostranza u a investigación lingüistica u d'os ambitos social u cultural d'Aragón.

Son nombraus por o President d'Aragón a propuesta d'as Cortz d'Aragón, d'o Gubierno d'Aragón y d'a Universidat de Zaragoza, correspondendo a cadaguna d'istas institucions d'efectuar a propuesta de 5 miembros. Os miembros d'o Consello se designan por periodos de 6 anyos, esviellando-se cada dos anyos por terceras partes.

Cese d'os miembros[editar | editar código]

El cese de los miembros se puede deber a una de las siguientes causas:

  1. Transcurso d'o termino de nombramiento.
  2. Inhabilitación declarada por resolución chudicial firme.
  3. Renuncia acceptada por o President d'o Consello.
  4. Declaración de feneiximiento u incapacidat.

As vacants producidas se cubrirán a propuesta d'a institución que efectuó o nombramiento d'aquella persona en qui concorra a causa de cese y, en o suyo caso, por o tiempo de mandato que li restase.

Miembros[editar | editar código]

Universidat de Zaragoza[editar | editar código]

A demanda d'o Gubierno d'Aragón, a Universidat de Zaragoza ye estada a primera institución en fer a suya propuesta de miembros. Os miembros trigaus son:[6]

Cortz d'Aragón[editar | editar código]

Os miembros trigaus por as Cortes d'Aragón son:[7]

L'ausencia de representación d'o PP se debe a que ell mesmo renuncia a ella por coherencia a la suya posición politica en ista materia.[8]

Gubierno d'Aragón[editar | editar código]

Os cinco miembros esleyius por o Gubierno d'Aragón son:[9]

Funcions[editar | editar código]

  1. Proposar a los organos competents de l'Administración linias d'actuación en o marco d'a politica lingüistica.
  2. Proposar l'adopción d'as midas adequadas ta guaranciar a protección d'o patrimonio lingüistico aragonés y l'uso d'as luengas y modalidatz lingüisticas propias d'Aragón.
  3. Efectuar o seguimiento d'os plans y programas en materia lingüistica, asinas como d'as linias d'actuación que se determinen.
  4. Emitir informes por iniciativa propia u a solicitut d'os organos de l'Administración Publica en asuntos relacionaus con a politica lingüistica.
  5. Efectuar propuestas a las Administracions Publicas sobre actuacions de fomento y guarancia de l'uso, amostranza y conoiximiento d'as luengas y modalidatz lingüisticas propias d'Aragón.
  6. Emitir informe previo a la declaración d'as zonas y municipios d'utilización d'as luengas propias.
  7. Estar escuitau previament a'l establimiento d'os toponimos en Aragón.
  8. Informar as actuacions que corresponda adoptar en os municipios perteneixients a la zona mixta d'utilización historica d'as luengas y modalidatz lingüisticas propias.
  9. Qualsiquier atra que se li atribuiga en a Lei.

Zonas d'utilización d'as luengas propias[editar | editar código]

Como estableix o punto 6 d'a Lei, o Consello Superior d'as Luengas d'Aragón tien como función determinar as zonas an que se charra cadaguna d'as luengas propias (en tot caso o castellán ye a luenga oficial y emplegada en tot o territorio d'Aragón):

  • Una zona d'utilización historica predominant de l'aragonés, chunto d'o castellano, en a zona norte.
  • Una zona d'utilización historica predominant d'o catalán, chunto d'o castellano, en a zona este.
  • Una zona mixta d'utilización historica d'as dos luengas propias d'Aragón, chunto d'o castellano, en a zona nororiental.
  • Una zona d'uso exclusivo d'o castellano con modalidatz y variedatz locals.

Asinas mesmo, s'estableixen zonas u localidatz de transición-recepción que incluyen localidatz amanadas que por a suya capitalidat sigan receptoras de ciudadans aragoneses con una luenga propia distinta d'o castellano. As administracions d'a zona u localidat de transición-recepción habrán de cumplir con o establiu t'as zonas d'utilización historica predominant d'as luengas propias.

Designación d'os primers integrants d'as academias[editar | editar código]

A Lei de Luengas d'Aragón indica que os primers integrants de l'Academia de la Lengua Aragonesa y d'a Academia Aragonesa del Catalán serán nombraus por o Gubierno d'Aragón a propuesta d'o Consello Superior d'as Luengas d'Aragón.

Seguntes publica Heraldo d'Aragón o 8 de mayo de 2011, a lista d'os primers academicos de l'Academia d'a Luenga Aragonesa ninviada a o Gubierno por o Consello Superior ye formada por:[10]

Referencias[editar | editar código]

Se veiga tamién[editar | editar código]

Vinclos externos[editar | editar código]