Chanovas

De Biquipedia
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Chanovas
Localidat d'Aragón
051.Jánovas - Plano general.JPG
Chanovas, icono d'a despoblación forzada de qualques vals pirenencas
Entidat
 • País
 • Provincia
 • Comarca
 • Municipio
Lugar
Flag of Aragon.svg Aragón
Flag of Huesca (province).svg Uesca
Sobrarbe
Fiscal
Población
 • Total

0 hab. (2007)
Altaria 681 m.
Distancia
 • 129 km
 • 14 km
 • 11 km

enta Uesca
enta Fiscal
enta L'Aínsa
Codigo postal 22373
Parroquial
 • Diocesi
 •Arciprestato

Balbastro-Monzón
Sobrarbe

Chanovas (oficialment Jánovas, en castellán) ye un lugar aragonés d'o municipio de Fiscal, en a provincia de Uesca y Comarca de Sobrarbe. Se tracta d'o zaguer nuclio de población en a Ribera de Fiscal conforme se baixa en seguindo lo río Ara. Dica 1972 fué a seu de l'Ayuntamiento d'o municipio conchunto dito «Albella-Jánovas», absorbito per Fiscal quan tres d'os seis lugars que el forniban (Chanovas, La Velilla y La Cort) se quedoron expoblatos. Albella, Planiello y Sant Felices d'Ara, nuclios que tamién feban parte d'Albella-Jánovas, encara cuentan con población.

Chanovas se troba en un recuesto en a ripa sud d'o río Ara, a poquetz metros d'a glera de lo dito río, en o punto a on que confluyen o barranco d'A Serrana u «de Chanovas» con o río Ara, d'antes que éste corra ta meter-se en a cerrada de Chanovas que no abandona dica amanar-se a o despoblato de Seso, 2,5 km en nort-oeste de Boltanya.

Per a suya posición, Chanovas ye o nuclio de menor altaria d'a Ribera de Fiscal, con 681 metros sobre lo nivel d'a mar, y per a suya proximidat en «A Cerrada» (o congosto que fan as paretz d'o Balupor -garras meridionals d'o Monte Nabaín- con as leneras d'o Pico d'A Ferrera) que i encaixona o río Ara por bella coseta más que un kilometro d'a suya lonchitut, tot d'antes que no s'arribe t'a valle de Boltanya, ye quiesto fer que Chanovas quedase marcato en a suya suerte como lo primer lugar que s'inundaría con o prochecto d'entibo d'o «Salto de Chanovas» a partir de 1951. En l'actualidat, o prochecto se troba desestimau, d'entre altras cosas per un informe d'impacto ambiental d'o Menisterio de Medio Ambient, que el declaró «no pertinente» en l'anyo 2001,[1] un fallo chudicial de l'Audiencia Nacional d'o 14 de marzo de 2003 que obligaba a la Confederación Hidrografica de l'Ebro a tramitar l'expedient de caducidat d'o prochecto d'entibo, y una sentencia de reversión d'os biens exoneratos (expropiatos y tamién compratos[2]) a partir de 1951, d'alcuerdo con os preceptos d'a Lei d'Expropiación Forzosa vichent en Espanya, emitida en o zaguer trimestre de l'anyo 2008[3] ta recalcar-ne una anterior que ya s'heba emitida en l'anyo 1986,[2] emparada en l'informe sobre iste tema de l'Advogacía de l'Estau de 1984.[2]

En noviembre de 2015 o programa de televisión Salvados de Jordi Évole d'a cadena televisiva LaSexta adedicó un programa a la historia d'a expropiación y o suyo estau en ixa data.

Ante parte de tot ixo, A Cerrada de Chanovas ye un puesto d'interés cheolochico singular en a comarca d'o Sobrarbe, y ye que fa parte d'o complexo anticlinal de Boltanya, de plegamientos cheomorfolochicos envistables de gran interés. O nombre d'o lugar, Chanovas, dimana d'o latín «IANUA» que gosa significar «puerta» u «dentrada», y fa referencia a la suya posición respective a La Cerrada, car que ye Chanovas o primer lugar que s'alvira en sallindo de lo dito congosto. Seguntes Agustín Ubieto Arteta, a primer cita d'o toponimo ye de 1275, recullida en a suya obra Documentos de Sigena (en Textos Medievales, 32, Valencia, 1970), y en decumenta tamién as variants «Janoas», «Januas» y «Ianuis».[4]

Imachens[editar | editar código]

Referencias[editar | editar código]

  1. 1,0 1,1 (es) MENJÓN RUIZ, Marisancho. Jánovas, víctimas de un pantano de papel. Pirineum Editorial. Chaca (Uesca), 2006. ISBN 84-935061-0-9
  2. 2,0 2,1 2,2 (es) Jánovas, todos tienen derecho a la reversión. Dentrada d'o 17 de chuliol de 2008 en o blog [1]
  3. (es) La reversión de Jánovas comenzará el 10 de diciembre. Noticia de www.PirineoDigital.com, 28 d'octubre de 2008.
  4. (es) UBIETO ARTETA, Agustín: Toponimia aragonesa medieval (Valencia, 1972).

Vinclos externos[editar | editar código]


Lugars d'o municipio de Fiscal
Albella | L'Arresa | Berroi | Borrastre | Burgasé | Cámbol | Caixol | Castellar d'a Guarga | Chabierre d'Ara | Chanovas | Cheret | Chinuabel | Chiral | La Cort de Tricas | Fiscal | Lardiés | Ligüerre d'Ara | Muro d'Ara | Planiello | Puyuelo d'a Solana | Sant Chuste | Sant Felices d'Ara | Sant Felices d'a Solana | Sant Martín de Puitarás | Santa Olaria d'Ara | Sasé | Semolué | Tricás | La Velilla | Villamana