Royo

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
T'a color d'o pelo, se veiga l'articlo sobre o pelo royo.
Royo
Cordenatas de color
HTML #FF0000
RGB (r, g, b) (255, 0, 0)
CMYK (c, m, y, k) (0, 100, 100, 0)
HSV (h, s, v) (0°, 100%, 100%)

O royo ye a color correspondient a la freqüencia mes baixa de luz que puet distinguir o uello humán. A largaria d'onda d'a luz roya ye d'arredol de 700 nm.

Usos, simbolismo y expresions que s'emplegan charrando[editar | editar código]

  • En aragonés, a color d'o pelo de presonas y animals (gatos por eixemplo) se diz roya si tien tonalidatz royencas u amarillencas encara que no siga roya de tot dende o punto de vista optico.
  • A color roya se emplega a sobén pa fer notar furia.
  • A color d'a sangre fació que s'asociase a color roya con o dios d'a guerra, Marte, y en a honor suya o planeta royo se clama Marte, que tien una superficie royenca por os suelos o mineral hematites, que ye oxido de fierro.
  • A color roya se emplega en sinyals de trafico (sinyals d'alvertencia y prohibición y o sinyal de "stop"), tamién en os semaforos.
  • O royo s'ha emplegato como color d'os revolucionarios y os de cucha politica, ye fácil que dende os tiempos d'a revolución francesa.
  • O royo tamién s'emplega para indicar deudas, como en a expresión "numers royos". La practica procede d'os contables italians que usaban tinta roya pa indicar as deudas y tinta negra pa indicar os habers.
  • Roya ye tamién a "Color d'a pasión".
  • A sangre ye roya por a presencia d'hemoglobina, que tien o catión mes oxidato de fierro, o fierro trivalent Fe3+. Quan a hemoglobina tien o fierro combinato de tot con oxichén a color roya ye mes viva, quan ixe fierro d'a hemoglobina no ye combinato con oxichén a color ye mes esmorteixita.