Equador

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Iste articlo tracta sobre a línia equatorial terrestre. Ta atros usos se veiga Equador (desambigación)
En royo a linia d'o equador sobre o globo terraquio.

O equador (d'o latín aequātōris: igualador) ye o plan perpendicular a o eixe de rotación d'una planeta y que pasa por o suyo centro. O equador divide a superficie d'a planeta en dos partis, o Hemisferio Norte y o Hemisferio Sud. A latitut d'o equador ye, por definición, de 0º. O plan d'o equador talla a superficie d'a planeta en una línia imachinaria (un circlo maximo) que equidista u se troba chustament a la mesma distancia d'os polos cheograficos (a linia d'o equador equidista d'o Polo Norte y d'o Polo Sud cheograficos). O circlo equatorial d'a Tierra mide bells 40.075,004 km.

Caracteristicas astronomicas[editar | editar código]

Mapa mundial con a línia equatorial.
  • As parolas "equador" u "línia equatorial" significan igualadora ya que en ista latitut o Sol y as estrelas tardan o mesmo tiempo en estar por dencima de l'horizont que por debaixo. Totz os días de l'anyo en o equador, os días y as nueitz duran o mesmo, 12 horas. De nueitz, totas as estrelas trazan una meya circumferencia entre o punto mas austral y o mas septentrional de l'horizont.
  • En o equador, o Sol, o día d'o equinoccio, pasa por o zenit.
  • O Tropico de Cáncer ye o paralelo mas septentrional en lo que o sol puet estar en o zenit y i plega o 22 de chunio, día d'o solsticio de verano. O paralelo austral equivalent ye o Tropico de Capricornio.
  • Os circlos polars artico y antartico son os paralelos a partir d'os qualos o sol, en o solsticio, puet estar a meyanueit en l'horizont y i plega o 22 de chunio, día d'o solsticio de verano septentrional. O fenomen se diz sol de meyanueit y ixe día ye día permanent, sin de nueit.
  • En os circlos polars, quanto mas amán nos trobemos d'os polos, mayor ye en verano a duración d'o día permanent, y en hibierno, a duración d'a nueit permanent. Ista duración plega a os 6 meses en o polo norte y en o polo sud.

Caracteristicas climaticas[editar | editar código]

  • As estacions en os tropicos y en o equador difieren significativament d'as estacions en as zonas templatas u polars. En muitas rechions tropicales, s'identifican nomás dos estacions, plevias y sequera, pero en a mayoría de puestos aman d'o equador pleve mientres tot l'anyo. Manimenos, as estacions pueden variar pendendo d'una variedat de factors, encluyendo-ie a elevación y a proximidat a l'ocián.
  • Os meteorologos definen o clima d'un puesto como "equatorial", en cuentas de "tropical", si a esferencia entre as temperaturas normals d'os meses mas calidos y mas fredos ye de menos de 2°C y bi ha plevias abundants y constants mientres tot l'anyo.

Caracteristicas geograficas[editar | editar código]

Países que travesa o equador (royo) y los que travesa o meridiano zero (azul).

A superficie d'a Tierra trescruzata por o equador ye mas que mas ocianica. Manimenos, travesa os continents d'Asia, Africa, America y un archipielago d'Oceanía, pasando por os siguients países:

Se veiga tamién[editar | editar código]

Vinclos externos[editar | editar código]

Commons-logo.svg
Se veigan as imáchens de Commons sobre o equador.