Abrahán
| Abrahán | |
|---|---|
Abraán y Isaac en un quadro de Rembrandt |
|
| Información personal | |
| Calendata de naixencia: | 2000-1500 aC |
| Calendata de muerte: | 2000-1500 aC |
| Ocupación: | Patriarca d'o chudaísmo, cristianismo y islam |
Abrahán (en hebreu אַבְרָהָם, Avraham; en arabe ابراهيم, Ibrāhīm, adaptato como Brahin u Brahen por os moriscos aragonesoparlants), ye seguntes a tradición chodiga un d'os patriarcas d'o pueblo d'Israel. No ye prou platero si ye un personache historico lechendario u si ye de tot un personache mitico. Manimenos no bi ha garra evidencia historica d'a suya existencia, encara que os datos tradicionals sitúan a suya biografía entre o 2166 aC y o 1991 aC u seguntes a tradición chodiga entre l'anyo 1948 d'a Creyación, ye decir l'anyo 1812 aC.
Ye reconoixito por o cristianismo y tamién ye un profeta muit important en o islam, decindo-se a vegatas istas dos relichions, chunto a lo chudaísmo, as relichions abrahanicas. A historia d'a suya vida la recentan o Chenesi y l'Alcorán.
Ta muitos filosofos ye un simbolo d'a luita de l'hombre entre a libertat y o destín u o deber. Bells criticos dicen que o Brama indián se refiere a la mesma persona, encara que no han puesto probar iste feito.
Abrahán en fuents aragonesas [editar]
L'antroponimo hebreu Avraham prene una prenunciación en -n en aragonés, luenga on de fueras de bella parla oriental, a -m final se neutraliza con a -n final, manimenos en os textos meyevals as parabras d'orichen semitico rematatas en -m s'escriben con esta letra, se pronunciase u no, (Jerusalem, Alcalatem, etc...).
En o "Libro d'el Trasoro" lo nombran como Abrahan, Abraan u Abran:
En o "Liber Regum" lo mencionan como Abraam y dicen:
En o "Libro d'as Marabillas d'o Mundo" escriben:
Os cristians aragoneses y navarros no gosaban fer servir este nombre biblico como antroponimo, pero sí os chodigos y musulmans d'a Val de l'Ebro (a l'igual que chodigos y musulmans d'atras tierras). Os musulmans aragonesoparlants (mudéchars u moriscos), feban servir as variants Brahin u Brahen d'o nombre, como podemos veyer en o fogache de 1495.
Vinclos externos [editar]
Se veigan as imáchens de Commons sobre Abrahán.- (es) Abrahán en l'Enciclopedia Católica.