Glaciar d'el Besiberri

De Biquipedia
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Glaciar d'el Besiberri
Glacera del Besiberri
Situación
País Catalunya
Comarca Alta Ribagorza
Provincia Leida
Municipio La Vall de Boí y Vilaller
Cheografía
Aria protechida Parque Nacional d'Aigüestortes y Estanyo de Sant Maurici
Cordelera Pireneu
Macizo Macizo d'el Besiberri
Val Val de Boí
Datos
Tipo Glaciar de montanya
Estau En retacule
Frent
Pai
Derivaus
Altaria
Largaria 735 m
Superficie 6 ha
Fondura
Velocidat
Cimas Besiberri Sud (3.023 m)
Ríos
Mapa

O glaciar d'Aneto (en catalán glacera del Besiberri) ye un glaciar de roca pirenenco situau entre os municipios de la Vall de Boí y Vilaller, en a comarca de l'Alta Ribagorza.[1] Con una superficie de 6 ha y una largaria maxima de 735 metros,[2] ye l'unico glaciar de Catalunya. O glaciar se troba en a versant norueste d'o Besiberri Sud (3.023 m).

O glaciar, igual que toz os glaciars pirenencos, se troba en recesión, encara que muito menyos agresiva comparada con atros glaciars d'a zona.

Descripción cheografica[editar | modificar o codigo]

O macizo d'el Besiberri, a on s'enclava iste glaciar ye formau por a granodiorita d'a Maladeta y entallau vigorosament en culs seguntes as prencipals pautas morfo-tectonicas. D'ixo y d'una brusca elevación en sale una ariesta-eixe dominant, de dirección N-S, extendida mas de dos km sobre os 2.900 m d'altaria y con mas de 1.500 m de deslibel sobre a immediata val d'a Noguera Ribagorzana, estando o suyo cobalto a 3.030 m en o pico meridional. Chunto a iste y ubierto a o norueste s'ubre o cul occidental, trobau entre parez escarposas y trencadas, con 450 m de deslibel. Astí se i troba una forma bien debuixada de glaciar rocoso con luenga incipient, que chustament desborda iste ambito, y que en o contacto d'a parti superior con as versants enlaza con os glaciars y as erosions d'o fundo d'o cul.[3]

A tamas d'estar localizau a l'este d'a Noguera Ribagorzana, iste macízo amostra encara un glaciar activo en o extremo oriental d'o glacialismo actual pirenenco. D'atra man, a suya forma rocosa s'emparenta con atros numerosos d'iste mesmo tipo, pero tamién en atros sectors mas occidentals y, en consecuencia, en millors condicions respecto a las precipitacions nivals. As frecuents formas parellanas en o Pireneu oriental, de cuantas edaz, pareixen endicar, manimenos, una tendencia policronica enta ista morfolochía en iste sector d'a cordelera.

Se veiga también[editar | modificar o codigo]

Referencias[editar | modificar o codigo]

  1. (es) Los glaciares de los Pirineos Españoles. Gubierno d'Espanya
  2. (es) A l'aparell glacial del Besberri, al Pirineu Català (Lleida). CANTARINO, GARCÍA, SERRANO. Universitat Politècnica de València
  3. (es) La glacera nord-occidental del Besberri (Pirineu de Lleida). E. SERRANO*, E. MARTINEZ DE PISÓN, R. MARTÍNEZ, I. CANTARINO, J. Pach. 96-97