Alteracions de 1591

De Biquipedia
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
As tropas castellanas dentrando en Zaragoza.

As alteracions de 1591 estioron una serie de feitos que escaicioron en Aragón entre as anyadas 1590 y 1591 y que rematoron con a muerte de qui allora yera Chusticia d'Aragón, Don Chuan de Lanuza, dimpués d'un devantamiento d'o pueblo contra o rei d'Espanya.

O secretario de estato d'o rei Felipe I d'Aragón, Antonio Pérez, que yera encorrito por a chusticia de Castiella, ta protecher-se vino ta Zaragoza y se refuchió a o emparo d'as leis d'Aragón, o rei fació que intervenise a Enquesición, trebunal debant d'o qualo garra atro podeba fer cosa, a lo que o chusticia Chuan de Lanuza y o pueblo de Zaragoza salió a las carreras y impidió que lo prenesen.

Quan o rei en tenió conoixencia, mandó a o suyo exercito a Zaragoza ta pillar a Antonio Perez, y iste fuyó, pero lo rei mató a o Chusticia en conseqüencia por oposar-se a o que heba dito ell.

O motivo d'o conflicto[editar | editar código]

Ta más detalles, veyer os articlos Pleito d'o virrei forano y Privilechio de manifestación.

O detonant d'o conflicto estió que Antonio Pérez, secretaire d'o rei Felipe I d'Aragón dica 1579, heba estau preso en Madrit acusau de l'asasinato de Juan de Escobedo (hombre de confitanza de Chuan d'Austria), y s'adhibioron os cargos d'abusar d'a confitanza reyal y de conspiración. En abril de 1590 s'eslampó d'a garchola de Madrit con l'aduya d'a suya muller y fuyió ta Zaragoza. Astí l'ambient politico d'o reino d'Aragón ya yera alterau dende 1588 debiu a o poco respecto reyal por as constitucions aragonesas[1] contrimostrau en os episodios d'o pleito d'o virrei forano y en os problemas en o condato de Ribagorza. Antonio Pérez demandó a protección d'os fueros d'Aragón, acullindo-se a o privilechio de manifestación y demandando a protección d'o Chusticia d'Aragón. A más fue refirmau por Francisco I de Ribagorza, duque de Villafermosa, a qui l'heban expropiau os dominios que teneba en a Ribagorza, y por Luis Ximénez de Urréa y Enríquez, conte d'Aranda y Diego de Heredia, miembro d'a baixa nobleza.

Referencias[editar | editar código]

  1. (ca) Diccionari d'Història de Catalunya; ed. 62; Barcelona; 1998; ISBN 84-297-3521-6; p. 52