Plana aluvial
Una plana aluvial ye a parte orografica que contién un cauz y que puet embadinar-se mientres una eventual riada u creixita d'as auguas.
Bi ha un umbral principal con ruellos de glera u arenas que desepara a plana aluvial con respecto a lo cauz. En a plana aluvial o sedimento principal son lutitas (archilas y limos), que ye o que caye en o periodo en que s'embadina.
[editar] Espleitación agricola
Estos terrenos son fertils porque bi ha un suelo con grans de diferents midas y una porosidat que dan una alta capacidat de retención d'augua. Como l'augua ye a man se i pueden fer reganos.
[editar] Risgos cheolochicos
Por l'alta fertilidat d'os terrenos as planas aluvials son arias con una población densa. Tradicionalment os nuclios de población s'han feito en arias con menor risgo d'inundación. Esto ha cambeyato muito dende o sieglo XX con a especulación urbanistica d'o suelo y unos usos d'o suelo que ya no son agrarios y tienen unos beneficiarios con un caracter de menor conoiximiento d'os risgos y una menor previsión d'o futuro.
En bells ríos se puet desvenir que periodicament o cauz siga plen de carga sedimentaria y lo suyo leito siga topograficament más alto que a plana aluvial. Esto fa que o risgo d'inundación siga més grant y que cada bellas anyatas se produga una inundación gran en a plana, dixando-ie parte d'esta carga sedimentaria.
[editar] Denominacions
En aragonés a vegatas se diz ribera a estas planas, (pero no siempre que se diz ribera la chent se refiere a la plana aluvial). En l'aragonés d'as comunidatz aragonesas y d'a Ribera Alta d'Ebro se'n deciba tamién vega (d'o vasco ibaiko), presentando-se as dos formas en a toponimia.
Estas parabras son prou antigas pa que se troben como elementos romances en textos latins d'os sieglos XI y XII:
(1042)
(1162)