Gran Depresión

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Articlo d'os 1000
Una familia en un campamento improvisato en Elm Grove, (Oklahoma, Estatos Unitos) debito a la Gran Depresión (1936)

A Gran Depresión u Crisi d'o 29 estió una crisi economica que prencipió en l'anyo 1929 en Estatos Unitos con a mayor recesión economica mundial d'a historia moderna, tanto en profundidat como en duración. A manca de planificación d'o sistema capitalista feba consustancial l'aparición de crisis ciclicas: a una fase de puyata d'os pres, beneficios y producción, la sucedeba una atra de depresión, con cayita d'os pres y d'a producción, que ocasionaban una paranza forzosa. Mientres o sieglo XIX istas crisis se producioron, pero en 1929 a crisi estió muito mas que una frenata a lo sistema. O impacto estió tan fundo que gosó cambear a situación economica mundial, que descansaba en a confianza ilimitata en o capitalismo liberal.

No bi ha consenso sobre as causas, pero a mayoría d'os autors coinciden en afirmar que a crisi d'o 29 tenió os suyos orichens en a sobreproducción de mercancías y en a gran especulación de capitals que caracterizaban a la economia mundial dimpués d'a Primera Guerra Mundial. S'orichinó inicialment en os Estatos Unitos d'America, a partir d'o crack d'a bolsa d'o 24 d'octubre de 1929 (o dito "Chueves Negro") en Wall Street, y s'estendilló enta Europa en restinchir os ampres de capital estatounitenses que yeran imprescindibles en a economía europea.[1]

Dende os Estatos Unitos s'estendilló a la resta d'o mundo capitalista. A crisi en Europa s'orichinó en un banco austriaco, o Credit Anstalt, estendillando-se dimpués enta d'atros países, como Hongría, Checoslovaquia, Rumanía, Polonia y Alemanya.[1] A crisi prevocó grans tasas de desempleyo: catorze millons de presonas en os Estatos Unitos, seis en Alemanya y tres en o Reino Unito. En Australia, a tasa de desempleyo estió encara mas gran que en os Estatos Unitos y o Reino Unito chuntos. S'estima que a cinquena parti d'a población britanica viviba por debaixo d'o ran d'a pobreza en a metat d'a decada de 1930. En 1932 a producción industrial s'heba reducito e un 30% resective de 1929, o comercio internacional un 42%, a producción d'alimentos un 11% y a producción de materias primeras un 19%.[1]

O país que mas padeixió a crisi economica en Europa estió a Republica de Weimar, con una cayita d'a producción industria d'un 39% y una puyata de l'ature dica plegar en os 6 millons d'aturatos.[1]

A elección como president de Franklin Delano Roosevelt y o establimiento d'o New Deal en 1932 marcó lo prencipio d'a fin d'a Gran Depresión en os Estatos Unitos. Manimenos, en Alemanya, a desaparición d'o financiamiento exterior, a prencipios d'os anyos 1930, y l'aumento d'as dificultatz economicas, facioron que apareixese o nacionalsocialismo y que plega-se a lo poder Adolf Hitler, que sustituyó de raso a la Republica de Weimar.

Vinclos externos[editar | editar código]

Bibliografía[editar | editar código]

Referencias[editar | editar código]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 (es) Stephen J. Lee: Dictaduras Europeas 1918-1945. Inforbook's, SL/ServiDOC, SL. Barcelona, 2004. Pachina 45.