Disimilación
En fonolochía, y como parte d'a lingüistica historica, a disimilación ye un fenomeno en o que os sonitos consonanticos d'una parabra se fan diferents. A vegatas se diz que a disimilación produce formas más fácils de reconoixer por l'oyent (mientres que l'asimilación produciría formas más fácils de pronunciar para o parlant), con a consecuencia que tals resultatos son de feito a causa d'os cambios. Pero totas estas especulacions no se sustentan en datos obchectivos. Tamién s'ha de fer notar que a disimilación, dica en mayor mesura que l'asimilación, gosa amaneixer por una articulación inadecuata.
De totas trazas, os dos procesos pueden implicar un cambeyo en a pronunciación d'un segmento adchacent a l'afectato u separatos por atros; y pueden inducir un cambeyo relacionato con una parte precedent u posterior en o vocable. Asinas como l'asimilación, a disimilación anterior ye muito más común que a posterior; pero chusto a lo contrario que l'atro fenomeno, a mayoría d'as disimilacions afectan a partes no contiguas a la inicial. Tamién, mientres que muitos tipos de asimilación tienen fuente en una lei fonetica, relativament pocos procesos disimilatorios se i relacionan dreitament. A mayor parte tienen naturaleza de feito accidental, desvenito sobre una forma lexica.
Disimilación anterior a distancia (a més común con diferencia) [editar]
- Latín *medio-diēs (‘meyodía’) esdevién merīdiēs.
- El latín venēnum ‘vereno’ > italian veleno.
- Esta categoría incluye un estranio eixemplo de lei sonora sistematica, a disimilación de l'aspirata en griego y sanscrito conoixita como Ley de Grassmann:
- thi-thē-mi ‘fico’ ‘poso’ (con reduplicación) > griego ti-thē-mi,
- phakhu- ‘grueso’ > griego pakhu-,
- sekhō ‘tiengo’ > *hekhō > griego ekhō (cf. futuro *hekh-s-ō > heksō).
- Bells casos aparentment son problematicos, como l'anglés eksetera por etcetera, que puet estar més una contaminación d'as numerosas formas en eks- (u una combinación de influencias), encara que a forma incorrecta y común ect indica disimilación.