Ir al contenido

Mâconês

De Biquipedia
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Mâconês
Mâconnais
Comarca d'Arpitania

Paisache de l'Alto Mâconês
Capital Mâcon
Entidat
 •País
 •Departamento
Comarca
 Arpitania
Saona y Loira

Mâconês en o Macizo central

O Mâconês (en francés Mâconnais) ye una rechión natural arpitana situata administrativament en o departamento francés de Saona y Loira.

Cheografía[editar | modificar o codigo]

Seu de Mâcon

O Mâconês se troba situata en a parti oriental d'o Macizo central y as suyas mugas cheograficas coinciden alto u baixo con l'actual districto de Mâcon. As suyas localidaz prencipals son Mâcon, Clunyego y Tournus.

O Mâconês se composa de cuantas zonas cheograficas bien diferenciatas, orientatas todas ellas en dirección norte-sud. A primera ye a val d'a Saona, una estreita faixa de planas aluvials adedicatas a cautivos y pastos por a on pasan importants vias de comunicación (a carretera nacional 6, l'autovía A6, as vías d'o ferrocarril TGV y d'a linia Paris-León d'o Roine-Mediterrania, una canal d'a Saona).

A segunda ye una zona de tozals a on se troban os famosos vinals d'o Mâconês, una zona que se caracteriza por una sucesión de cadenas montanyosas de calsinera – os monts d'o Mâconês – deseparatas por vals lonchitudinals.

En dirección ueste, os monts d'o Mâconês van ganando en altaria, plegando dende os 487 metres d'a penya d'Aujoux (amán de Tournus)[1] a os 758 metros d'a Mère Boitier, pasando por os 579 mètres du Mont Saint-Romain; estando una zona caracterizata por l'agricultura y a silvicultura.

Historia[editar | modificar o codigo]

En 1239, o Mâconês, fue mercato a Chuan de Braine, conte de Mâcon, por o rei Sant Lois, dentrando asinas a fer parti d'a corona francesa. Logato a o duque de Borgonya en 1435 por o Tratato d'Arras, estió definitivement anexionato a o reino – con toda a Borgonya – en 1477, anyo d'a redota y d'a muerte d'o duque Carlos o Temerario a mans de Lois XI.

Actividat economica[editar | modificar o codigo]

As tierras d'o Mâconês son conoixitas por os suyos vins, estando asinas a viticultura a prencipal actividat economica. A suya zona de vinyals, que s'estendilla dende Tournus dica as puertas d'a sinyoría de Beaujeu, ye a mas meridional y a mas gran d'os vinyals de Borgonya con una superficie de bellas 6.500 hectarias de vinyals.

Luenga[editar | modificar o codigo]

O dialecto mâconês ye un dialecto de transición entre as luengas d'oïl y o francoprovenzal.

Personalidaz[editar | modificar o codigo]

O poeta Alphonse de Lamartine, escritor, historiador y politico francés naixió de Mâcon o 21 d'octubre de 1790.

Cintas grabatas en o Mâconês[editar | modificar o codigo]

  • 1941 Sur les chemins de Lamartine de Jean Tédesco

Referencias[editar | modificar o codigo]

  1. Carte IGN de Tournus(2006)


Bandera d'Arpitania (no pas oficial) As divisions administrativas d'Arpitania

En Italia:

Cèles de Sant Vuite y Faéte en Pulla · Vals arpitanas de Piemont · Val d'Aosta

En Francia:

Rechions : Borgonya-Franco Condau · Roine-Alpes

Departamentos : Ain (01) · Ardescha (07) · Doubs (25) · Droma (26) · Isèra (38) · Jura (39) · Loira (42) · Roine (69) · Saona y Loira (71) · Saboya (73) · Alta Saboya (74)

Antigas provincias de Francia : Beaujeu · Bresse · Bugey · Charolés · Delfinato · Domba · Forêz · Franco Condau · Leonés · Mâconês · Saboya

En Suiza:

Cantons : Chinevra · Friburgo · Jura (sud) · Neuchatel · Valais · Vaud