Ir al contenido

Lawsonia inermis

De Biquipedia
Lawsonia inermis
Alquena
Alquena
Denominacions populars
alquena, henna
Clasificación cientifica
Eukaryota
Plantae
Magnoliophyta
Magnoliopsida
Myrtales
Lythraceae
Lawsonia
L. inermis
Descripción
Lawsonia inermis
L.,

L'alquena[1] u henna[1] (nombre cientifico Lawsonia inermis) ye a unica especie d'o chenero Lawsonia, d'a familia d'as litracias.

Caracteristicas

[editar | modificar o codigo]

Ye un matullo de 2–6 m d'altaria con fuellas chicotas, oposatas, enteras, sin pelos, subsésils, elipticas y de forma alto u baixo lanceolata de 1.5–5.0 cm x 0.5–2 cm.

As fuellas s'han emplegato dende tiempos antigo ta obtener alquena, producto ideyal ta tenyir a piel humana. Con l'alquena se pueden fer tatuaches temporals. O nombre "alquena" proviene de l'arabe حِنَّاء, AFI: al-ḥínna. Lo nombre mas conoixiu en aragonés clasico ye "alfenya" y se'n tien notorio por cuantos peaches y pontaches que la cuaternan entre as suyas mercadurías.

Usos y tradicions

[editar | modificar o codigo]
Muller fendo-se un debuixo d'alquena en a man.

L'alquena se fa servir muito ta fer disenyos de color roya fosca en as mans y piez d'as chiquetas d'os países d'Orient Proximo, o subcontinent indio y Africa d'o norte mas que mas antis d'a voda.[2] Tenyir as mans con alquena, con disenyos complicatos u no pas, fa parti d'as tradicions d'as mesachas de muitos países antis d'a cerimonia d'o matrimonio.[3] O ritual de tenyir as mans y os piez d'a novia de royo lo celebran tanto os musulmans[4] como os hindús, cristianos, chudieus y zoroastrians d'as zonas a on que se practica o costumbre.[5]

A pasta se prepara picando as fuellas con un mortero; l'alquena tamién se fa servir ta tenyir o cabello de color roya. Se puet ixecar y alzar en forma de polvos y se pueden fer preparacions a base d'alquena que dan una color negra.

A pasta d'alquena se deixa sobre as mans un buen ratet y dimpués se lava con augua. Frotando as mans con aceite de mostaza a color se torna mas intensa, amanando-se a o narancha u royo/marrón fosco. Pasatas unas semanas a color fosca orichinal d'alquena va desapareixendo china-chana deixando una color narancha y dimpués tornando a la color natural d'a piel.

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. 1 2 (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  2. Le henné, art des femmes de Mauritanie. ISBN 978-92-3-203487-8.
  3. Westermarck, E. (1926). Ritual and Belief in Morocco Vols 1 & 2. London, UK: Macmillan and Company, Limited
  4. Marriage ceremonies in Morocco. ISBN 978-0-87471-089-2.
  5. The Jews of Kurdistan. ISBN 978-0-8143-2392-2.

Vinclos externos

[editar | modificar o codigo]