Ir al contenido

Lawsonia inermis

De Biquipedia
(Reendrezau dende Henna)
Lawsonia inermis
Alquena
Alquena
Denominacions populars
alquena, henna
Clasificación cientifica
Eukaryota
Plantae
Magnoliophyta
Magnoliopsida
Myrtales
Lythraceae
Lawsonia
L. inermis
Descripción
Lawsonia inermis
L.,

L'alquena[1] u henna[1] (nombre cientifico Lawsonia inermis) ye a unica especie d'o chenero Lawsonia, d'a familia d'as litracias.

Caracteristicas

[editar | modificar o codigo]

Ye un matullo de 2–6 m d'altaria con fuellas chicotas, oposatas, enteras, sin pelos, subsésils, elipticas y de forma alto u baixo lanceolata de 1.5–5.0 cm x 0.5–2 cm.

As fuellas s'han emplegato dende tiempos antigo ta obtener alquena, producto ideyal ta tenyir a piel humana. Con l'alquena se pueden fer tatuaches temporals. O nombre "alquena" proviene de l'arabe حِنَّاء, AFI: al-ḥínna. Lo nombre mas conoixiu en aragonés clasico ye "alfenya" y se'n tien notorio por cuantos peaches y pontaches que la cuaternan entre as suyas mercadurías.

Usos y tradicions

[editar | modificar o codigo]
Muller fendo-se un debuixo d'alquena en a man.

L'alquena se fa servir muito ta fer disenyos de color roya fosca en as mans y piez d'as chiquetas d'os países d'Orient Proximo, o subcontinent indio y Africa d'o norte mas que mas antis d'a voda.[2] Tenyir as mans con alquena, con disenyos complicatos u no pas, fa parti d'as tradicions d'as mesachas de muitos países antis d'a cerimonia d'o matrimonio.[3] O ritual de tenyir as mans y os piez d'a novia de royo lo celebran tanto os musulmans[4] como os hindús, cristianos, chudieus y zoroastrians d'as zonas a on que se practica o costumbre.[5]

A pasta se prepara picando as fuellas con un mortero; l'alquena tamién se fa servir ta tenyir o cabello de color roya. Se puet ixecar y alzar en forma de polvos y se pueden fer preparacions a base d'alquena que dan una color negra.

A pasta d'alquena se deixa sobre as mans un buen ratet y dimpués se lava con augua. Frotando as mans con aceite de mostaza a color se torna mas intensa, amanando-se a o narancha u royo/marrón fosco. Pasatas unas semanas a color fosca orichinal d'alquena va desapareixendo china-chana deixando una color narancha y dimpués tornando a la color natural d'a piel.

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. 1 2 (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  2. Le henné, art des femmes de Mauritanie. ISBN 978-92-3-203487-8.
  3. Westermarck, E. (1926). Ritual and Belief in Morocco Vols 1 & 2. London, UK: Macmillan and Company, Limited
  4. Marriage ceremonies in Morocco. ISBN 978-0-87471-089-2.
  5. The Jews of Kurdistan. ISBN 978-0-8143-2392-2.

Vinclos externos

[editar | modificar o codigo]