Diferencia entre revisiones de «Edat Meya tardana»

De Biquipedia
Contenido eliminado Contenido añadido
SieBot (descutir | contrebucions)
m robot Añadido: et:Hiliskeskaeg
Sin resumen de edición
Linia 1: Linia 1:
{{Grafía_87}}
[[Imachen:Joan of arc miniature graded.jpg|thumb|left|150px|Chuana d'Arco]]
[[Imachen:Joan of arc miniature graded.jpg|thumb|left|150px|Chuana d'Arco]]
A '''Baixa Edat Meya''' ye o termin emplegato ta describir a historia [[Europa|europeya]] d'os [[sieglo XIV|sieglos XIV]] e [[sieglo XV|XV]]. Enantes d'este periodo ye l'[[Alta Edat Meya]], e dimpués ye a [[Edat Moderna]] (u [[Renaximiento]]).
A '''Baixa Edat Meya''' ye o termin emplegato ta describir a historia [[Europa|europea]] d'os [[sieglo XIV|sieglos XIV]] y [[sieglo XV|XV]]. Enantes d'este periodo ye l'[[Alta Edat Meya]], y dimpués ye a [[Edat Moderna]] (u [[Renaiximiento]]).


Arredol d'o [[1300]], e dimpués de bels sieglos de prosperidat en Europa, o creximiento s'aturó. Una serie de [[fambre]]s e plaguas, como a Gran Fambre de [[1315]]-[[1317]] e a [[Peste Negra]], rebaixoron a poblazión a la metat. Ista espoblazió fue acompañata de tensions sozials e guerras endemicas; os debantamientos d'os campesins en [[Francia]] e [[Anglaterra]] e a [[Guerra d'os Zien Anyos]] en son dos eixemplos. A unidat d'a [[Ilesia catolica]] se crebó por o [[Gran Zisma d'Oczident]]. Istos escaizimientos han estato clamatos por os historiadors a Crisis d'a Baixa Edat Meya.
Arredol d'o [[1300]], y dimpués de bells sieglos de prosperidat en Europa, o creiximiento s'aturó. Una serie de [[fambre]]s y plaguas, como a Gran Fambre de [[1315]]-[[1317]] y a [[Peste Negra]], rebaixoron a población a la metat. Ista despoblación fue acompanyata de tensions socials y guerras endemicas; os debantamientos d'os campesins en [[Francia]] y [[Anglaterra]] y a [[Guerra d'os Cient Anyos]] en son dos eixemplos. A unidat d'a [[Ilesia catolica]] se crebó por o [[Gran Scisma d'Occident]]. Istos escaicimientos han estato clamatos por os historiadors a [[Crisi d'a Baixa Edat Meya]].


D'atro canto, lo sieglo XIV tamién estió un periodo de gran progreso ta las [[arte]]s e as [[zenzia]]s. O redescubrimiento d'os textos antigos [[Antiga Grezia|griecos]] e [[Antiga Roma|romans]] produzioron, con o tiempo, un renaximiento d'istas dos arias. O prozeso prenzipió por meyo d'o contauto con os arabes mientres as [[Cruzatas]], pero s'azeleró con a presa de [[Constantinople]] por os turcos, ya que muitos eruditos bizantins se refuchioron en Ozident, prenzipalment en [[Italia]]. Tan y mientres, a imbenzión d'a [[imprenta]] tenió un efecto important en a soziedat europeya. Fazilitó a espardidura d'a parabra e democratizó l'aprendizache; un resultato deribato sería o surtimiento d'a [[Reforma protestante]]. O creximiento d'o [[Imperio Otomano]] remató con a cayita de Constantinople en [[1453]] (l'año d'a fin d'a Guerra d'os zien años), lo que zarró as posibilizaz de comerzio con l'Este. Pero, lo descubrimiento d'[[America]] por [[Cristofo Colombo]] en [[1492]], e a nabegazión arredol d'[[Africa]] por [[Vasco da Gama]] en [[1498]] ubrioron nuebas rutas comerzials, reforzando a economia e o poder d'as economías europeyas occidentals.
D'atro canto, lo sieglo XIV tamién estió un periodo de gran progreso ta las [[arte]]s y as [[sciencia]]s. O redescubrimiento d'os textos antigos [[Antiga Grecia|griegos]] y [[Antiga Roma|romans]] producioron, con o tiempo, un renaiximiento d'istas dos arias. O proceso principió por meyo d'o contacto con os arabes mientres as [[Cruzatas]], pero s'azeleró con a presa de [[Constantinople]] por os turcos otomans, ya que muitos eruditos bizantins se refuchioron en Occident, principalment en [[Italia]]. Tan y mientres, a invención d'a [[imprenta]] tenió un efecto important en a sociedat europea. Facilitó a espardidura d'a parabra y democratizó l'aprendizache; un resultato derivato en sería o surtimiento d'a [[Reforma protestant]]. O creiximiento d'o [[Imperio Otomán]] remató con a cayita de Constantinople en [[1453]] (l'anyo d'a fin d'a Guerra d'os cient anyos), lo que zarró as posibilidatz de comercio con l'Este. Pero, lo descubrimiento d'[[America]] por [[Cristofo Colombo]] en [[1492]], y a navegazión arredol d'[[Africa]] por [[Vasco da Gama]] en [[1498]] ubrioron nuevas rutas comercials, enfortindo a economia y o poder d'as economías europeas occidentals.


Toz istos escaizimientos marcan a fin d'a [[Edat Meya]] e o comenzipio d'a [[Edat Moderna]]. Cal notar que a dibisión ye artifizial, ya que l'aprendizache no desapareixió d'a sozietat europeya, e por tanto, aberba prou continuidat entre as [[antigüidat clasica|zebilizazions clasicas]] e a Edat Moderna. Igualment, os historiadors modernos, prenzipalment en [[Italia]] no fablan d'a Baixa Edat Meya, sino d'o renaximiento d'o sieglo XIV como transizión dreita a l'era moderna.
Totz istos escaicimientos marcan a fin d'a [[Edat Meya]] y o comencipio d'a [[Edat Moderna]]. Cal notar que a división ye artificial, ya que l'aprendizache no desapareixió d'a societat europea, y por tanto, hi haberba prou continuidat entre as [[antigüidat clasica|cevilizacions clasicas]] y a Edat Moderna. Igualment, os historiadors modernos, principalment en [[Italia]] no fablan d'a Baixa Edat Meya, sino d'o renaiximiento d'o sieglo XIV como transición dreita a l'era moderna.


== Se veiga tamién ==
== Se veiga tamién ==

Versión d'o 09:29 21 avi 2010

Chuana d'Arco

A Baixa Edat Meya ye o termin emplegato ta describir a historia europea d'os sieglos XIV y XV. Enantes d'este periodo ye l'Alta Edat Meya, y dimpués ye a Edat Moderna (u Renaiximiento).

Arredol d'o 1300, y dimpués de bells sieglos de prosperidat en Europa, o creiximiento s'aturó. Una serie de fambres y plaguas, como a Gran Fambre de 1315-1317 y a Peste Negra, rebaixoron a población a la metat. Ista despoblación fue acompanyata de tensions socials y guerras endemicas; os debantamientos d'os campesins en Francia y Anglaterra y a Guerra d'os Cient Anyos en son dos eixemplos. A unidat d'a Ilesia catolica se crebó por o Gran Scisma d'Occident. Istos escaicimientos han estato clamatos por os historiadors a Crisi d'a Baixa Edat Meya.

D'atro canto, lo sieglo XIV tamién estió un periodo de gran progreso ta las artes y as sciencias. O redescubrimiento d'os textos antigos griegos y romans producioron, con o tiempo, un renaiximiento d'istas dos arias. O proceso principió por meyo d'o contacto con os arabes mientres as Cruzatas, pero s'azeleró con a presa de Constantinople por os turcos otomans, ya que muitos eruditos bizantins se refuchioron en Occident, principalment en Italia. Tan y mientres, a invención d'a imprenta tenió un efecto important en a sociedat europea. Facilitó a espardidura d'a parabra y democratizó l'aprendizache; un resultato derivato en sería o surtimiento d'a Reforma protestant. O creiximiento d'o Imperio Otomán remató con a cayita de Constantinople en 1453 (l'anyo d'a fin d'a Guerra d'os cient anyos), lo que zarró as posibilidatz de comercio con l'Este. Pero, lo descubrimiento d'America por Cristofo Colombo en 1492, y a navegazión arredol d'Africa por Vasco da Gama en 1498 ubrioron nuevas rutas comercials, enfortindo a economia y o poder d'as economías europeas occidentals.

Totz istos escaicimientos marcan a fin d'a Edat Meya y o comencipio d'a Edat Moderna. Cal notar que a división ye artificial, ya que l'aprendizache no desapareixió d'a societat europea, y por tanto, hi haberba prou continuidat entre as cevilizacions clasicas y a Edat Moderna. Igualment, os historiadors modernos, principalment en Italia no fablan d'a Baixa Edat Meya, sino d'o renaiximiento d'o sieglo XIV como transición dreita a l'era moderna.

Se veiga tamién