Onso d'as espelungas
De Biquipedia
| Ursus spelaeus | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Esqueleto d'onso d'as espelungas |
||||||||||||||||
| Estato de conserbazión | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
| Clasificazión zentifica | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
| Nomenclatura binomial | ||||||||||||||||
| Ursus spelaeus | ||||||||||||||||
| Rosenmüller, 1794 |
L'onso d'as Espelungas (Ursus spelaeus) estió una espezie d'onso de gran mida, que bibió durantes d'o Pleistozeno tardano; en gran parte gosaban fer dica 3 metros d'altura en a posizión erguita e á ormino superaban os 440 Kg, esto ye, más de tres begadas o peso d'un onso pardo autual.
Os onsos d'as espelungas yeran simples ta diferenziar-los d'os onsos pardos (con os cuals conbebioron a más gran parte d'a suya esistenzia) por o suyo muesol curto e la suya frent abrupta e alfundada. As dients caninas, encara que prou bien desarolladas, no en son prou que se puedan comparar con os suyos molars, muito poderosos, que ebidenzian una dieta más bechetariana que muitos d'altros onsos. Ye carauteristico, tamién, que en esta espezie as garras debanteras se i trobaban muito más esarrollatas que as zagueras.
Ye notizia que en o mes de mayo de 2005, una colla d'imbestigadors d'a Unibersidat de California quitoron muestras d'o material chenetico de dos d'estes onsos fosils ta la imbestigazión.
[editar] Meyo Natural
L'onso d'as espelungas eboluzionó dende l' Ursus deningeri, trobato tamién en muitos chazimients d'o Pleistozén meyo europeu, e d'o cual se considera que tamién en deribarían os onsos pardos autuals. l'Spelaeus apareixó posiblement en abe bels 250.000 años, e s'estinguió aprosimadament ne fa belas 10.000. Mientres de tot ixe periodo de tiempo, o suyo abitat estió restrinchito ta os bosques mistos d'o continent europeu, esquibando as planas de yerba e as zonas de bechetazión mediterrania. Con ixes gustos tan esquisitos, no ye gota d'estrañar que no i estás denga un animal un animal abundant en a freda, ixuta e esforestata Europa glazial. As suyas prenzipals poblazions trobarían-se pues en Franzia, Italia, Peninsula Iberica, sur d'a Gran Bretaña, sur d'Alemaña, os Balcans, Crimeya e lo Caucaso, totas elas zonas de montañas que os cubillaban contra d'os bientos fredos que serbiban d'arrezero ta os zaguers bosques d'o continent mientres d'as puntas glazials. Yera mientres d'estas epocas espezialment duras que as poblazions d'onsos d'espelunga se trobaban nisolatas e frecuentment chusmesas á la consanguinedat.
Como os onsos pardos, os onsos d'as espelungas yeran animals solitarios, gosaban espertar-se en a primabera dimpués d'un reposo ibernal de bels meses e probablement emplegaban os tiempos de bonanza ta alimentar-se de fruitas, radizes, e d'altros produtos bechetals. l'Acoplamient se produziba segurament en o berano ya que os troballos de fosils muestran que os naiximients de cadiellos yeran abitualment en l'ibierno, como con os onsos autuals. Á finals de l'agüerro, os onsos miraban as esplucas u altras ubertueras naturals á on estar-se-ie durantes d'a epoca freda, e si l'añada no eba estato guaire buena, no yera cosa extraña que l'animal i morise en o cado por faltar-le de reserbas de grasa. Ye este o motibo que muitos d'os fosils que s'han trobato d'esta espezie probiengan d'esplucas, e ye debuto á esto que son clamatos prezisament onsos d'as espelungas.
[editar] Enrastres esternos
Se beigan as imachens de Commons sobre l'Onso d'as espelungas.
