Falz
De Biquipedia
A falz (pl. falz u falzes) ye una ferramienta agricola tradizional que se'n fa (u se'n feba) uso en segar, cheneralment ta zereyals u belas begatas altras yerbas de meda semilar, antes de cheneralizar-se lo emplego d'as modernas maquinas segaderas.
A suya mieda la fa més manullable que no lo dallo ta cuan cal otener nomás una parte d'a espiga u ta cuan no cal si que segar una finca chica, á on que sería canso de fer serbir lo anterior per a suya nezesidat d'esmolar-se á ormino. O canto d'a fuella d'as falzes no cal esmolar-la tanto como las dallas, e muitas d'as fuellas emplegan ya dende fa tiempo a bora u ripa aserrallada ta guaranziar que marche por más tiempo.
A suya forma tradizional ye una ferramienta feta d'una fuella en forma de meya luna enchascata en un mango curto, no guaire més que l'amplura d'a man que l'ha de cullir. A largaria d'a fuella puede estar bariata, dende bels 30 cm de belas falzetas ta segar matas dica la setentena de zentimetros.
Os orichens d'ista ferramienta son antigos e se'n suposa lo uso dende la epoca d'os primers pueblos neoliticos, que las feban de piedra calsinosa u encara de güeso d'animal, mientres que con as primeras zebilizazions de mesopotamia o suyo diseño s'eba perfezionato apresentando totas ellas ya ixa forma carauteristica de letra C en a fuella.
Per a suya periglosidat como ferramienta de tralla, os segadors soleban liebar en l'altra man, ixa que eba d'aguantar o faixo d'espigas mientres yeran segadas, una protezión d'estrutura semilar ta un zueco, feita por un regular de matiera, clamata zoqueta u soqueta.
[editar] Simbolismos
- A falz, chunto con un martiello, ye lo simbol d'a unión entre obrers e labradors. Iste simbolo s'ha feito serbir per a mayoría de partitos politicos d'ideolochía comunista e tamién yera clabato en a bandera de l'antiga Unión Sobietica.
- L'Inno de Cataluña reculle, como produto d'os feitos escayexitos en o sieglo XVII mientres a Guerra d'os Segadors, bels bersos que dizen bon cop de falç (buen falzazo) mentando asinas a relazión güei cuasi simbolica d'ista ferramienta con a luita d'os labradors de muitos puestos d'a Corona d'Aragón (anque con espezial biolenzia en Cataluña) ta conserbar os dreitos forals d'a Corona contra d'as prebatinas d'echemonizar os reinos d'a Corona Hispanica en ixas embueltas.
