Chelo
De Biquipedia
O chelo ye l'estato solido de l'augua (H2O) o cualo se forma cuan ista se troba en una temperatura inferior d'os 0ºC (273.15 K, 32 °F) que ye lo suyo punto de conchelazión. Como lo chelo tien una densiat menor que l'augua liquida, flota en ista.
[editar] L'emplego en l'alimentazión
O chel tien una gran importanzia en a conserbazión d'os alimentos. Fa uns zentenars d'añadas s'emplegaban clots de chelo per l'almazenache d'istos. Autualment s'emplegan neberas y concheladors ta fer o frido amenistable t'a conserbazión.
[editar] Cheolochía
L'acumulazión d'a nieu (una mena de chelo) en as cheleras y o suyo mobimiento ye un achent d'erosión muito potent.
[editar] Estrutura cristalina
Con a presión atmosferica, as moleclas d'augua s'estruturan de maniera tetrayedrica en birtut de l'enrastre d'idrochén. Per ixo, as moleclas de l'augua s'amuntonan de maniera compauta, per tanto, a densidat d'o chelo ye menor que la de l'augua (arredol de 0,9). O cristal de chelo tien una estrutura ecsagonal espaziata (a =7,5 Å, c =7,3 Å). Ista estrutura ye clamata "chelo 1 h" u "chelo Ih".
Fuera d'a tierra, en atros planetas u en satelites en os cualos as condizion de presión y de temperatura son esferents, o chelo puet adotar atras estruturas més compautas:
- chelo lc (baxa temperatura, cubica de fazetas zentratas, densidat alto u baxo 0,9)
- chelo II (baxa temperatura, ortorrombica zentrato, densidat alto u baso 1,2)
- chelo III u Iii (baxa temeratura, tetragonal, densidat alto u baxo 1'1)
- chelo V (alta presió, baxa temperatur, tetragonal, densidat alto u baxo 1,3)
- chelo VII (alta temperatura, alta presión, cubica simpla, densidat alto u baxo 1'7)
- chelo IX (alta presión, tetragonal, densidat alto u baxo 1'2)
- chelo XII (alta presión, baxa temperatura, tetragonal, densidat alto u baxo 1'3)
