Val d'Ordesa
| Val d'Ordesa | |
|---|---|
|
|
|
| Administración | |
| Estato | |
| País | |
| Comarca | Sobrarbe |
| ' | |
| ' | |
| Cabecera | {{{cabecera}}} |
| Capital | |
| Localidatz | |
| Chentilicio | {{{chentilicio}}} |
| Cheolochía | |
| Acceso | |
| Ríos | Arazas |
| Largaria | |
| Orientación | Este-Ueste |
| Cheolochía | |
| Tipo | |
| Macizo | Pireneus |
| Mapa | |
A val d'Ordesa ye a val que orichinó a creyación d'o Parque Nacional d'Ordesa y d'as Tres Serols o 16 d'agosto de 1918 chunto con o mazizo d'as Tres Serols, estando dimpués enamplato a la val d'Anyisclo, os Congostos d'Escuaín y a cabecera d'a val de Pineta.
A val d'Ordesa encluye una ampla zona de val, altiplans y tucas (muitas de más de 3.000 m d'altaria), qualas mugas serían a o norte a cresta Mont Perdito-Mondarruego, que fa de muga con Francia en gran parti, a o sud a cresta Mont Perdito-Acuta y a l'ueste a confluyencia con a val de l'Ara. Tot iste conchunto forma una compleganza fluvial, que a traviés de vals secundarias y saltos d'augua, desemboca en a val d'Ordesa, por a on descurre o río Arazas.
[editar] Zonas altas
En as zonas altas destaca una parti d'a cresta Norte, dende o Mont Perdito (3355 m) dica os Cabietos (3034 m), toda una succesión de tucas de más de 3000 m y en a que s'ubre una gran crepa, a Breca de Roldán, paso "natural" entre Francia y Espanya y que seguntes a falordia fue ubierta por un trucazo d'a espada de Roldán, Durendart. Una mica más ta o sud d'a Breca se troba a Espelunga de Casteret, qualo interior ye en gran parti chelato, con columnas y cadreitas de chelo.
A versant norte va descendendo en una succesión de culs y vals glacials, con alticamans saltos d'augua, entre os que destaca o cul y salto d'augua de Cotatuero, a on se troban as famosas clavillas de Cotatuero, unas simplas barras metalicas fincatas en una paret vertical de paso obligato y no aptas ta personas con vertigo.
[editar] Zonas baixas
A val d'Ordesa ye una val glacial, con forma de "U", situata a o sudueste d'as Tres Serols, por a on desciende o río Arazas formando bells saltos d'augua. Dende a que prencipia a val, en o cul de Soaso, conoixito como a Coda de Caballo y que pasa por as Gradas de Soaso, una succesión de moltiples saltos d'auguas escaleronatos, dica os saltos d'augua d'o Estreito y a Espelunga.