Ambre
L'ambre ye una resina fosilizata que se fa servir pa fabricar obchectos ornamentals. Encara que no ye mineralizata se fa servir como chemma. A vegatas l'ambre presenta insectos y atros chicotz animals fósils adintro que se conservan muito bien por as condicions d'asepsia en as que murioron.
A etimolochía d'"ambre" se troba en l'arabe عنبر (ʿanbar), que orichinalment se referiba a un aceite precioso que s'obteneba d'o cachalot y que huei ye conoixito como ambre griso. O termin ʿanbar fue introdueito en Europa por os cruzatos y cheneralizato dende l'occitán u francés ambre, que ye como se troba en o lexico comercial aragonés d'o sieglo XV.
En a redolata d'a Mar Baltica abundan os chacimientos d'ambre, y a vegatas corrients marinas levan ambre a las plachas. A presencia de l'ambre n'estas costas influyó en o desembolique comercial d'Europa y se creyó a "ruta de l'ambre" aproveitando os cursos de beluns d'os principals ríos d'Europa Central.
En Utriellas se troba un d'os chacimientos d'ambre més antigos d'o mundo, con fósils d'Himenopteros.
