Diferencia entre revisiones de «Val d'Acumuer»

De Biquipedia
Contenido eliminado Contenido añadido
AraBot (descutir | contrebucions)
m Robot: Reemplazo automático de texto (-monezipio +municipio)
AraBot (descutir | contrebucions)
m Robot: Reemplazo automático de texto (- á + a )
Linia 3: Linia 3:
A '''bal d'Acumuer''' u '''bal de l'Aurín''' ye una [[bal]] [[Perineus|perinenca]] d'[[Aragón]] formata por o [[río Aurín]] e situata en a [[Comarcas d'Aragón|comarca]] [[provincia de Uesca|uescana]] de l'[[Alto Galligo]], en o [[municipio]] de [[Samianigo]].
A '''bal d'Acumuer''' u '''bal de l'Aurín''' ye una [[bal]] [[Perineus|perinenca]] d'[[Aragón]] formata por o [[río Aurín]] e situata en a [[Comarcas d'Aragón|comarca]] [[provincia de Uesca|uescana]] de l'[[Alto Galligo]], en o [[municipio]] de [[Samianigo]].


Fan parti d'ista bal os lugars d'[[Isín]], [[Asqués]], [[Bolás]], [[Asún]] e a suya capital, [[Acumuer]]. Autualment son toz despoblatos, menos Acumuer. L'aczeso á la bal se fa dende Samianigo por [[Larrés]] que ye a dentrata natural d'ista.
Fan parti d'ista bal os lugars d'[[Isín]], [[Asqués]], [[Bolás]], [[Asún]] e a suya capital, [[Acumuer]]. Autualment son toz despoblatos, menos Acumuer. L'aczeso a la bal se fa dende Samianigo por [[Larrés]] que ye a dentrata natural d'ista.


Cheograficament muga con o [[Sobremón]] por l'este, á lo sur con a [[Bal Ancha]], á l'ueste con a [[Garzipollera]] e á lo norte con a [[sierra d'a Partacua]], estando a [[peña Retona]] (2.764 m), punto más alto d'ista sierra tamién a tuca más [[Altaria|alta]] d'a bal. D'antis más se dibidiba o puerto d'Acumuer en as partidas de ''Plan d'Igués'', ''Espedregueras'', ''Cubilar Nuebo'', ''A Canal'', Canales'', ''La Raya'' u ''Lera de Sede'' e ''Bucuesa''.
Cheograficament muga con o [[Sobremón]] por l'este, a lo sur con a [[Bal Ancha]], a l'ueste con a [[Garzipollera]] e a lo norte con a [[sierra d'a Partacua]], estando a [[peña Retona]] (2.764 m), punto más alto d'ista sierra tamién a tuca más [[Altaria|alta]] d'a bal. D'antis más se dibidiba o puerto d'Acumuer en as partidas de ''Plan d'Igués'', ''Espedregueras'', ''Cubilar Nuebo'', ''A Canal'', Canales'', ''La Raya'' u ''Lera de Sede'' e ''Bucuesa''.


A cabezera d'a bal ye protechita, estando un puesto d'importanzia comunitaria conoxito como as [[Turberas d'Acumuer]], con una [[superfizie]] de 13 [[etaria]]s. A bal remata en a [[punta Escarra]] (triple muga entre os municipios de Samianigo, [[Sallén de Galligo|Sallén]] e [[Canfrán]]) chunto á lo [[ibón de Bucuesa]], naxedero d'o río Aurín. Á más 91 etarias d'a ribera de l'Aurín tamién se troban protechitas como puesto d'importanzia comunitaria, con [[selba]]s de [[pin]]s, [[fabar]]s e [[caxicar]]s prou bien conserbatos.
A cabezera d'a bal ye protechita, estando un puesto d'importanzia comunitaria conoxito como as [[Turberas d'Acumuer]], con una [[superfizie]] de 13 [[etaria]]s. A bal remata en a [[punta Escarra]] (triple muga entre os municipios de Samianigo, [[Sallén de Galligo|Sallén]] e [[Canfrán]]) chunto a lo [[ibón de Bucuesa]], naxedero d'o río Aurín. Á más 91 etarias d'a ribera de l'Aurín tamién se troban protechitas como puesto d'importanzia comunitaria, con [[selba]]s de [[pin]]s, [[fabar]]s e [[caxicar]]s prou bien conserbatos.


Por estar una bal prou zarrata s'alzoron as suyas tradizions e identidat cultural, encluyita la [[idioma aragonés|luenga aragonesa]], dica prenzipios d'o [[sieglo XX]]. L'[[Aragonés d'a bal d'Acumuer]] ye més parexito a l'[[aragonés d'a Tierra de Biescas]] e d'o [[Sobremón]] que no a l'aragonés [[aragonés chaqués|chaqués]].
Por estar una bal prou zarrata s'alzoron as suyas tradizions e identidat cultural, encluyita la [[idioma aragonés|luenga aragonesa]], dica prenzipios d'o [[sieglo XX]]. L'[[Aragonés d'a bal d'Acumuer]] ye més parexito a l'[[aragonés d'a Tierra de Biescas]] e d'o [[Sobremón]] que no a l'aragonés [[aragonés chaqués|chaqués]].

Versión d'o 10:53 14 chul 2010

Plantilla:Grafía 87

Situazión d'a bal.

A bal d'Acumuer u bal de l'Aurín ye una bal perinenca d'Aragón formata por o río Aurín e situata en a comarca uescana de l'Alto Galligo, en o municipio de Samianigo.

Fan parti d'ista bal os lugars d'Isín, Asqués, Bolás, Asún e a suya capital, Acumuer. Autualment son toz despoblatos, menos Acumuer. L'aczeso a la bal se fa dende Samianigo por Larrés que ye a dentrata natural d'ista.

Cheograficament muga con o Sobremón por l'este, a lo sur con a Bal Ancha, a l'ueste con a Garzipollera e a lo norte con a sierra d'a Partacua, estando a peña Retona (2.764 m), punto más alto d'ista sierra tamién a tuca más alta d'a bal. D'antis más se dibidiba o puerto d'Acumuer en as partidas de Plan d'Igués, Espedregueras, Cubilar Nuebo, A Canal, Canales, La Raya u Lera de Sede e Bucuesa.

A cabezera d'a bal ye protechita, estando un puesto d'importanzia comunitaria conoxito como as Turberas d'Acumuer, con una superfizie de 13 etarias. A bal remata en a punta Escarra (triple muga entre os municipios de Samianigo, Sallén e Canfrán) chunto a lo ibón de Bucuesa, naxedero d'o río Aurín. Á más 91 etarias d'a ribera de l'Aurín tamién se troban protechitas como puesto d'importanzia comunitaria, con selbas de pins, fabars e caxicars prou bien conserbatos.

Por estar una bal prou zarrata s'alzoron as suyas tradizions e identidat cultural, encluyita la luenga aragonesa, dica prenzipios d'o sieglo XX. L'Aragonés d'a bal d'Acumuer ye més parexito a l'aragonés d'a Tierra de Biescas e d'o Sobremón que no a l'aragonés chaqués.

Entre l'año 1979 e os años 1990 se quitó gas natural d'os chazimientos que bi eba en ista bal, amán de Isín, estando los más importants d'Aragón. Dende que s'acotoló lo gas istos chazimientos s'han feito serbir como almadazens naturals de gas.

Istoria

En a bal d'Acumuer s'establió en o sieglo X o monesterio de San Martín de Zerzito.[1]

Bibliografía

Referencias

  1. (es) El proceso de centralización de los monasterios aragoneses entre los siglos IX y XI, por José Luis Corral Lafuente.