Araitz

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Araitz
Municipio de Navarra
Escudo d'armas
Anvista d'Araitz dende a sierra d'Aralar
Anvista d'Araitz dende a sierra d'Aralar.
Entidat
 • Estato
 • Comunidat
 • Comarca
Municipio
Flag of Spain.svg Espanya
Bandera de Navarra.svg Navarra
Norte d'Aralar
Superficie 38,86 km²
Población
 • Total

568 hab. (2012)
Altaria 228 m.
Distancia
 • 45 km

enta Pamplona
Codigo postal 31891
Coordenatas
43°2′13″N 1°59′14″U
Araitz en Navarra
Araitz
Araitz
Situación d'Araitz en Navarra
www.Araitz.es

Araitz (Araiz en castellán, Araitz en vasco) ye un municipio d'a Comunidat Foral de Navarra, merindat de Pamplona y comarca de Norte d'Aralar. Fa parte d'o partito chudicial de Pamplona

A suya población ye de 568 habitants (2012), en una superficie de 38,86 km² y una densidat de población de 14,62 hab/km².

Cheografía[editar | editar código]

A localidat d'Araitz ye situata a 228 metros d'altaria sobre o ran d'a mar, a una distancia de 45 km d'a ciudat de Pamplona, a capital de Navarra, d'a suya merindat y d'o suyo partito chudicial.

D'o suyo termin municipal fan parte os lugars d'Arribe, Azkarate, Gaintza, Inza, Uztegui, Atallu y Arribe-Atallu. Dica o censo de 1857 tanto Arribe como Gaintza teneban os suyos propios concellos municipals.

Mugas[editar | editar código]

Araitz muga a o norte con Areso; a l'este con Larraun, Betelu y a sierra d'Aralar; a l'ueste muga con Guipuzcua y con Lizartza, Orexa, Gaztelu, Amezketa y Bedaio (iste zaguero, un vico de Tolosa).

Entorno natural[editar | editar código]

Por o sud o limite natural d'Araitz ye a sierra d'Aralar, dende a on se puet veyer a cordelera de Malloa (una serie de montanyas que tamién son conoixitas por o nombre en plural de "Malloak"). Ista cordelera ye formata por o mont Ttutturre (1.282 m.), o mont Hirumugarrieta (1.431 m.), o mont Aldaon (1.411 m.), o mont Uakorri (1.306 m.) y o mont Balerdi (1.197 m.).

A l'este se troban o mont Elosta (937 m.), o mont Santa Barbara (853 m.) y o mont Urkieta (854 m.).

Antiparte, o río Araxes, o qualo recibe as auguas de totz os rigachuelos d'a sierra d'Aralar y de l'arredol, trescruza a localidat en direccion sudeste-norueste, albandona Navarra y ya en Guipúzcua vierte as suyas auguas en o río Oria.

Luenga vasca[editar | editar código]

Hue o 90% d'a poblacion d'Araitz ye vasco-fablant; seguntes o lingüísta Koldo Zuazo o euskalki u dialecto d'o idioma vasco que se charra en Araitz ye o dialecto guipucuano u dialecto central, encara que ista val se trobe en Navarra.

Antiparte, a val d'Araitz tién a suya propia radio en euskara, que tamién emite en ista localidat: Aralar Irratia. Tamién se i edita una revista comarcal en euskara: Mailope ("Baixo d'as Malloa").

Demografía[editar | editar código]

Evolución demografica
1749 1787 1842 1857 1860 1877 1887 1897 1900
- - - - - - - - 449
1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991
1.570 1.457 1.369 1.435 1.397 1.293 1.144 1.008 823
1992 1994 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002
- - - - - - - 631 -
 1749-1981: población de feito; 1990- : población de dreito.
Fuent: Intercensal en l'INE, Series de población en l'INE y Relación d'unidatz poblacionals en l'INE.

Administración[editar | editar código]

Reparto de concellers[editar | editar código]

Eleccions municipals
Partito 1979 1983 1987 1991 1995 1999 2003 2007
Acción Nacionalista Vasca 6
Independients 1
Total 7

Alcaldes[editar | editar código]

Lista d'alcaldes
Lechislatura Nombre Partito politico
19791983
19831987
19871991
19911995
19951999
19992003
20032007
20072011 Imanol Iriarte Gorostegi Acción Nacionalista Vasca
20112015 Lazaro Goikoetxea Beraza Bildu

Veyer tamién[editar | editar código]

Vinclos externos[editar | editar código]


Lugars d'o municipio d'Araitz
Araitz | Arribe-Atallu | Azkarate | Gaintza | Intza | Uztegi


Municipios de Norte d'Aralar
Araitz | Arano | Areso | Betelu | Goizueta | Larraun | Leitza | Lekunberri