Andalucía

De Biquipedia
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Andalucía
Comunidat autonoma d'Espanya
Flag of Andalucía.svg Escudo de  Andalucía
Bandera Escudo
Himno: Himno d'Andalucía
Entidat
 • Estato
Comunidat autonoma
Espanya
Capital Sevilla
Subdivisions 8 provincias
Idioma oficial Castellán
Superficie
 • Total
Pos. 2 de 19
87 268 km²
Población
 • Total (2018)
 • Densidat
Pos. 1 de 19
8 409 738 hab.
94,95 hab/km²
‎Chentilicio andaluz/a
ISO 3166-2 ES-AN
President Juanma Moreno
Estatuto d'autonomía 30 d'aviento de 1981
19 de marzo de 2007
Fiesta nacional 28 de febrero
Localización de Andalucía.svg
Pachina web oficial

Andalucía ye una comunidat autonoma que ye localizata en a parti meridional d'Espanya, y que muga, principiando dende l'ueste, en dirección este, con Portugal, con Extremadura, Castiella-La Mancha y, a la fin, con a Rechión de Murcia. Por o sud a muga ye o mar, l'Ocián Atlantico y a Mar Mediterrania, con una costa de bells 910 km.

Ye a segunda comunidat autonoma espanyola més gran y ocupa o primer puesto en a lista d'as rechions por población.

Toponimia[editar | modificar o codigo]

O nombre Andalucía se deriva d'a parola arabe Al-Andalus (الأندلس).[1] Lo toponimo al-Andalus ye testimoniau per primera vegada per inscripcions en monedas cudidas en 716 per o nuevo gubierno musulmán d'Iberia. Istas monedas, clamadas dinars, yeran inscritas tanto en latín como en arabe. A etimolochía d'o nombre al-Andalus s'ha derivau tradicionalment d'o nombre d'os Vandalos. Dende lo decenio de 1980, una serie de proposadas han desafiado ista afirmación. Halm, en 1989, derivó o nombre d'un termin gotico, *landahlauts,[2] y en 2002, Bossong suchirió la suya derivación d'un sustrato prerromán.[3]

Cheografía[editar | modificar o codigo]

O relieu d'Andalucía ye formau per tres unidatz fundamentals:

Clima[editar | modificar o codigo]

Andalucía ye adintro d'o dominio climatico mediterranio, con hibiernos pleviosos y veranos ixucaus y calidos. Lo relieu accidentau produz fuertes variacions, con islas de clima de montanya en as sierras mas elevadas (Sierra Nevada, Sierra de Gádor) y redoladas de tendencia mas continental (vega de Granada). As precipitacions disminuyen d'ueste enta l'este; o puesto que recibe mas precipitacions ye a Cordelera de Grazalema (2.218 mm anyals) y lo menos plevioso ye lo Cabo de Gata, que a la suya vegada ye lo puesto mas ixuto d'Europa (con 117 mm anyals). A temperatura meya anyal d'Andalucía ye superior a los 16 °C, encara que con variacions cheograficas, oscilando entre los 18,5 °C en Malaga dica los 15,1 °C en Baeza. Lo mes mas fredo ye chinero y lo mas caluroso ye agosto.

División administrativa[editar | modificar o codigo]

Andalucía ye dividita en ueito provincias:

  • Almería, (701.688 habitants en o 2014).
  • Cádiz, (1.240.175 habitants en o 2014).
  • Cordoba, (795.718 habitants en o 2014).
  • Granada, (919.455 habitants en o 2014).
  • Uelba, (519.229 habitants en o 2014).
  • Chaén, (659.033 habitants en o 2014).
  • Malaga, (1.652.999 habitants en o 2014).
  • Sevilla, (1.871.399 habitants en o 2014).

Politica[editar | modificar o codigo]

A Chunta d'Andalucía ye la institución en que s'organiza l'autogobierno d'a Comunidat Autonoma d'Andalucía. Ye integrada per: o president d'a Chunta d'Andalucía que ye lo supremo representant d'a comunidat autonoma y lo representant ordinario de l'Estau en a mesma. A suya esleción tien puesto per o voto favorable d'a mayoría absoluta d'o Pleno d'o Parlamento d'Andalucía y lo suyo nombramiento corresponde a lo rei. O president actual d'a Chunta ye Juan Manuel Moreno Bonilla.

Veyer[editar | modificar o codigo]

Referencias[editar | modificar o codigo]

  1. (fr) Reinhart Anne Pieter Dozy (2009). Recherches Sur L'Histoire Et la Littérature de L'Espagne Pendant Le Moyen Age. BiblioBazaar. p. 303. ISBN 978-1-117-03148-4.
  2. (de) Halm, Heinz (1989). "Al-Andalus und Gothica Sors". Der Islam. 66 (2): 252–263.
  3. (de) Bossong, Georg (2002). Restle, David; Zaefferer, Dietmar (eds.). "Der Name al-Andalus: neue Überlegungen zu einem alten Problem". De Gruyter Mouton. 141: 149. ISSN 1861-4302

Vinclos externos[editar | modificar o codigo]


Comunidatz autonomas d'Espanya
Flag of Andalucía.svg Andalucía - Flag of Aragon.svg Aragón - Flag of Asturias.svg Prencipato d'Asturias - Flag of the Balearic Islands.svg Islas Balears - Flag of the Canary Islands.svg Canarias - Flag of Cantabria.svg Cantabria - Bandera Castilla-La Mancha.svg Castiella-La Mancha - Flag of Castile and León.svg Castiella y Leyón - Flag of Catalonia.svg Catalunya - Flag of Extremadura with COA.svg Extremadura - Flag of Galicia.svg Galicia - Flag of the Community of Madrid.svg Comunidat de Madrit - Flag of the Region of Murcia.svg Rechión de Murcia - Bandera de Navarra.svg Navarra - Flag of the Basque Country.svg País Basco - Flag of La Rioja (with coat of arms).svg A Riocha - Flag of the Land of Valencia (official).svg País Valencián
Ciudatz autonomas
Flag Ceuta.svg Ceuta - Flag of Melilla.svg Melilla
Plazas de Sobiranía
Chafarinas - Penyón de Vélez de la Gomera - Penyón d'Alhucemas