X
|
|
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A | B | C | D | E | |||
| F | G | H | I | J | |||
| K | L | M | N | O | |||
| P | Q | R | S | T | |||
| U | V | W | X | Y | |||
| Z | |||||||
|
|
|||||||
| ch | gu | ll | ny | qu | |||
| rr | tz | ||||||
|
|
|||||||
| Ç | Ñ | nn | l·l | ||||
A X (xe) ye a ventenoquatrena letra de l'alfabeto aragonés y de l'alfabeto latín.
En aragonés y muitas luengas romances representa o fonema prepalatal fricativo xordo.
[editar]
Por un regular representa como ye dito a lo fonema prepalatal fricativo xordo. Manimenos Manuel Alvar testimonia pa o latín notarial aragonés que tamién podeba representar a vegatas a lo fonema "Prepalatal africato xordo" que en la grafía actual se representa por o digrafo "che": Sanxo Galinç, Lope sanxi, Sanxo Gartianes, Sanxo, Sanxiz, Iraxe, Iraxensi, Oxoa, Exoua, Exo, sanxetz, Sanxus, Belxit. En a mas gran part d'os casos son grafías esporadicas y no s'emplegarán tanto en o romance aragonés meyeval.
O constumbre de representar a prepalatal africata xorda como una ch lo ha heredato a grafía actual d'o catalán pa representar a pronunciación occidental: Xestalgar, Montixelvo, Xocolata, Xé(ic), etc...
Bibliografía [editar]
- Manuel Alvar. "ESTUDIOS SOBRE EL DIALECTO ARAGONÉS" [sic]. Institución Fernando el Católico. (1987).