Farinche

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Sección sachital d'a cabeza y o cuello a on se puet veyer a farinche humana.

A farinche ye un organo animal que fa part de l'aparato dichestivo y de l'aparato respiratorio. A suya función en a dichestión ye participar en a deglución, a suya función respiratoria ye escalfar l'aire u filtrar l'augua con oxichén.

Denominacions populars[editar | editar código]

En Ansó se documenta arbero con o significau de "farinche"[1].

A farinche en os cordaus[editar | editar código]

A fariche d'os primers vertebraus se caracteriza por as fendillas farinchias, con bolsas branquials, y que s'ubren a l'exterior. Os primers cordaus yeran filtradors. O sistema de filtración consistiba en introducir l'augua por a boca, pasando dimpués a la farinche, salindo a l'exterior a traviés d'as fendillas, dimpués d'haber deixau en as branquias l'oxichén disuelto de l'augua y os nutrients, y habendo replegau o dioxido de carbonio d'o cuerpo. O escleto que sosteneba as fendillas y as branquias yera derivau d'o ectodermo y consistiba en uns arcos branquials.

En o curso d'a evolución d'os cordaus vertebraus o primer par d'arcos branquials de transformó en os maxilars y os primers peixes con mandibulas podioron esdevenir depredadors activos y deixar d'estar filtradors.

En os vertebraus terrestres desapareixioron as bolsas branquials y quasi totas as suyas ubriduras a l'exterior, permaneixendo-ne como vestichio o forato de l'oyiu. A farinche d'os vertebraus terrestres ye un tubo musculoso que participa en a deglución, y por a on pasa l'aire como vía respiratoria. A farinche comunica con as fuesas nasals a traviés d'as coanas, con a cambra bucal a traviés d'o itsmo d'as fauces, con a farinche a traviés d'a glotis, con l'esofago, y a traviés d'a trompa d'Eustaquio, con l'oyiu meyo.

Se veiga tamién[editar | editar código]

Referencias[editar | editar código]

  1. (an) Ana Cristina Vicén Pérez, Santiago Moncayola Suelves: Bocabulario de l'ansotano. Uesca, Publicacions d'o Consello d'a Fabla Aragonesa, 1991.

Bibliografía[editar | editar código]