Castellans

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Castellans
Castellanos
Rodrigo Diaz de Vivar crop.jpgCervates jauregui.jpgPedro-Almodovar-Madrid2008.jpg
Alfonso X de Castilla 02.jpgAndrés Iniesta 21dec2006.jpgDon francisco de quevedo-villegas.jpg
O Cit · Miguel de Cervantes · Pedro Almodóvar
Alifonso X · Andrés Iniesta · Francisco de Quevedo
Rechions con comunidatz importants
Flag of Castile and León.svg Castiella y Leyón
Bandera Castilla-La Mancha.svg Castiella-La Mancha
Flag of the Community of Madrid.svg Comunidat de Madrit
Flag of the Land of Valencia (official).svg Valencia castellana
Flag of Cantabria.svg Cantabria
Flag of La Rioja (with coat of arms).svg A Riocha
Idiomas
Castellán
Relichión
Catolica romana
Pueblos relacionatos
Castellans, leyoneses, aragoneses, andaluces
Mapa
Mapa d'as arias de cultura castellana y as zonas d'influencia
Mapa d'as arias de cultura castellana y as zonas d'influencia

Os castellans son os habitants de Castiella y un d'os components més importants d'o pueblo espanyol. En un sentito historico serían castellans tamién os habitants d'atras partz de l'antiga Corona de Castiella que fuoron repoblatas por castellans diferenciando-sen d'os vascos, gallegos, asturians, leyoneses, que mantenioron en mayor o menor mesura a suya identidat como pueblo diferent baixo os mesmos monarcas.

Identidat

Por a suya importancia numerica, a posición central y a importancia d'o idioma como vehiclo de comunicación entre os diferents pueblos d'a peninsula, a Espanya unificata ha tendito a identificar-se con o pueblo castellán més que con atros pueblos peninsulars, en especial dimpués d'a Guerra de Succesión Espanyola. D'esta traza os habitants de Castiella no fan distinción entre a suya identidat castellana y a suya identidat espanyola,[1] como si que han feito siempreo os vascos u dende o sieglo XIX os catalans.

Os andaluces y murcians historicament s'han identificato como castellans pero actualment no se gosan identificar como tals, por a suya posición periferica, por tener atros centros politicos, y haber desembolicato diferencias culturals.

Tamién dende as rechions perifericas d'o noreste s'identifica "castellán" dende o punto de vista etnolingüistico con qualsiquier habitant d'Espanya que parle castellán como luenga materna. D'esta traza pueblos en un grau abanzato de perduga d'a luenga propia como os aragoneses, navarros y leyoneses son identificatos como castellans por part d'os catalans y valencians.

Modo de vida tradicional

En un amplo territorio como Castiella os modos de vida tradicionals son muito variatos. En o medio rural castellán ye muito extendillata una agricultura cerealistica extensiva, y en o pasato una transuancia de bestiar ovín destinato a la producción lanera (a Mesta), controlata por a monarquía. Tamién bi ha zonas de vinyas y oliverals. De fueras d'en o Reino de Murcia, en os territorios habitatos historicament por os castellans no s'ha desembolicato una agricultura mediterrania de reganos d'a mida d'a Huerta Valenciana u a Val de l'Ebro.

Historia

A etnochenesi d'o pueblo castellán se troba entre l'alta Edat Meya y a baixa Edat Meya tierras d'o norte d'a provincia de Burgos y sud de Cantabria, que representaban a muga oriental d'o Reino Astur-Leyonés, repoblato baixo unas condicions especials con labradors militarizatos que se rechiban por un dreito propio diferent a lo "Fuero Chuzgo" d'o resto d'o reino. A tierra de Castiella se constituyó en condato, y s'independizó d'o Reino de Leyón, pa dimpués esdevenir un reino independient.

O Reino de Castiella creixió muito en os sieglos que duró a reconquiesta, y con a ocupación d'o centro y sud d'a Peninsula Iberica os castellans esdevinioron a principal grupo etnolingüistico u nación d'esta peninsula.[2] Os mozarabes d'a meseta sud s'asimoloron a los castellans.

Con a unificación d'as coronas de Castiella y Aragón a fins d'o sieglo XV os castellans representoron por o suyo peso demografico o pueblo més important politica y culturalment d'os estatos baixo a sobiranía d'os reis d'Espanya,[3] y dende ixe inte a historia d'os castellans ye enreligata con a historia d'Espanya. A creyacioń d'a Universidat de Salamanca creya foco de cultura castellana y en castellán en o sud d'o Reino de Leyón contribuye a castellanizar cultural y lingüisticament a los leyoneses locals, que son entre meyo d'os leyoneses d'a norte y d'os estremenyos d'orichen y luenga leyonesa. En o sieglo XVI avanza tamién a castellanización lingüistica, cultural y politica d'os aragoneses d'a Val de l'Ebro y as comunidatz aragonesas.

Referencias

  1. Felipe Fernández-Armesto: Los hijos de Zeus. Pueblos, etnias y culturas de Europa. 1996 Grijalbo.
  2. Amiram Gonem "Diccionario de los pueblos del mundo" Anaya
  3. Amiram Gonem "Diccionario de los pueblos del mundo" Anaya

Bibliografía

  • Amiram Gonem. Diccionario de los pueblos del mundo Editorial Anaya.

Veyer tamién