Almansa

Iste articlo ye sobre Almansa, un municipio d'a provincia d'Albacet. T'a d'atros usos, se veiga Almansa (desambigación).

Almansa
Municipio de Castiella-La Mancha
Castiello d'Almansa
Entidat  • Estato  • Comunidat  • Provincia	Municipio Espanya  Castiella-La Mancha Albacet
Superficie	531,91 km²
Población  • Total	25,727 hab. (2009)
Altaria	712,8 m.
Distancia  • 75 km	enta Albacet
Codigo postal	02640

Almansa ye un municipio castellán-manchego d'a provincia d'Albacet. A suya población ye de 25.727 habitants (2009) en una superficie de 531,91 km² y una densidat de 48,37 hab/km².

Mugas

Muga con os municipios d'Ayora, Enguera, La Font de la Figuera, Villena, Caudet, Yecla, Montealegre del Castillo, Bonet y Alpera.

Historia

O 28 de marzo de 1244 se rubricó o Tratato d'Almizra entre l'infant don Alfonso de Castiella y lo rei Chaime I d'Aragón, establindo as mugas entre os dos reinos, quedando Almansa, Exorquera y suya redolada d'o Xúcar, a Val d'Ayora con Cofrentes y Jarafuel, Caudet, Villena y Xax como part castellana. Manimenos quan ya ocuporon a Taifa de Murcia de pa cutio, Almansa s'adhibió a lo reino de Murcia, seguntes se vei en un decumento de 1257:

son de parte del Regno de Murçia, Xorquera, e Ayora, e Almansa, a Vees, e Chinchilla...

En 1294 don Juan Manuel heredó d'o suyo padre a Senyoría de Villena, y Almansa i yera. Os Reis Catolicos anexionoron este marquesato a la Corona de Castiella, dentro d'o Reino de Murcia, en 1476. Encara asinas, o marquesato de Villena estió un autentico estato meyeval dica fins d'o sieglo XVI.

O 25 d'abril de 1707 en Almansa se decidió o destín d'a Corona d'Aragón en a Batalla d'Almansa, que permitió a Felipe de Borbón penetrar en o Reino de Valencia. Dixando un gran impacto en a memoria colectiva: en o País Valencián encara se siente o refrán cuan el mal ve per Almansa a tots alcança.

Toponimia

Significa en arabe a metat d'o camín y en o termin d'Abelluela bi ha un despoblato homonimo, en o parache dito La hoya de Almansa.