Provenzals
| Provenzals Provençaus | |||
|---|---|---|---|
Provenzals | |||
Rechions con comunidaz importants | |||
|
| |||
Idiomas | |||
| Occitán en a suya variant provenzal | |||
Relichión | |||
| Catolicismo. | |||
Pueblos relacionaus | |||
| Pueblos latinos | |||
Mapa | |||
Os provenzals[1] (en occitán provenzal provençaus) son os habitants autotonos d'a Provenza (Occitania, Francia), y se diferencian d'atros franceses y occitans por una cultura tradicional diferent con un marcato caracter mediterranio. A mayoría parlan francés y una minoría encara conserva a occitana tradicional, dita provenzal (provençau). Son de relichión catolica.
Historia
[editar | modificar o codigo]Os provenzals son os continadors d'a población romanizata d'orichen celtoligur y celta d'a parte oriental d'a Provintia Narbonensis, l'aria mes romanizata de Galia, en a que o desarrollo economico y tecnico estió a saber-lo de gran. En a Edat Meya o recuerdo d'esta antiga provincia perduraría en o toponimo Provença, (a vegatas escrito en aragonés Proença).
Provenza fació part d'o reino Ostrogodo d'Italia. Dimpués fue conquiesto por os francos. Cuan se dividió l'Imperio Carolinchio a Provenza s'adhibió a lo territorio de l'antigo Reino Burgundio d'a cuenca alta d'o Roine formando o Reino d'Arles-Borgonya.
Provenza se deseparó de Borgonya y s'amanó politicament a Tolosa y Barcelona, fendo part d'a Corona d'Aragón bel tiempo. Dimpués fue a parar a mans d'os Anchú con o rei Carlos I, pa rematar adhibita a lo patrimonio reyal con o tiempo.
En a Revolución Francesa a Provenza perdió a suya traza tradicional de gobernar-se.
En o sieglo XX Provenza ha recibiu emigración dende Archelia, primero os pieds-noirs refuchiaus, que han contibuito a la francesización de la zona, y dimpués una inmigración masiva archelina d'arabes y berbers con creiximiento demografico mes gran que a población nativa.
Referencias
[editar | modificar o codigo]- ↑ (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
Bibliografía
[editar | modificar o codigo]- Felipe Fernández-Armesto: Los hijos de Zeus. Pueblos, etnias y culturas de Europa. 1996 Grijalbo.
- Jean Sellier: Atlas de los pueblos de Europa Occidental. Editorial Paidós.