Ir al contenido

Pedagochía

De Biquipedia
(Reendrezau dende Pedagogo)
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Pintando con tiza en una pizarra.

A Pedagochía ye l'arte u a ciencia de l'amostranza, u d'a educación.

Etimolochía d'o termin

[editar | modificar o codigo]

Pedagochía viene d'o griego, paidagogos (παιδαγωγία), que yera lo esclavo que acompanyaba os ninos enta la escuela. A palabra paida u paidos se refiere a os ninos, este ye lo motivo por o cual bel uns destinguen d'entre "Pedagochía" (amostrar a os ninos) y Andragochía (amostrar a os adultos). A palabra latina ta referir-se a la Pedagochía, educación, ye muito mas emplegata y, a sobén, as dos s'emplegan de forma indestinta.

Historia d'a Pedagochía

[editar | modificar o codigo]

A Pedagochía existe dende que la educación pasó a estar considerata una cuestión social y no solo que familiar. Por esto os primeros escritos teoricos apareixen en Grecia, en as polis democraticas on que l'amostranza facilitaba l'acceso a la politica. Roma heredó esta preoucupación.

En a Edat Meya, a educación yera muito ligata con a Ilesia, perque a sola educación que se consideraba de proveito yera la relichiosa que permetiba adubir a salvación. Antimás, a cultura yera en os monesterios y dimpués en as universidatz, en ixas envueltas dominatas por os teologos. O Renaiximiento, con o suyo afán de recuperación d'os clasicos y l'ansia de saber y de tener cultura, dio un nuevo empentón a la Pedagochía. Con a Ilustración se ligó pa cutio con a ideya de progreso, dato que sin d'educación un pueblo no puet adebantar (por ixo se fayón as campanyas d'alfabetización).

A Pedagochía en l'actualidat

[editar | modificar o codigo]

Actualment, a Pedagochía ha evolucionato muito dende la suya orichen etimolochico. Enguán, a Pedagochía no ye a ciencia que s'ocupa d'as tecnicas de l'amostranza, esto ye fayena d'una altra ciencia pedagochica denominata Didactica. A Pedagochía ye un conchunto de sabers que s'ocupan d'a educación como un fenomeno tipicament social y especificament humano. Ye, por ixo mesmo, una ciencia de caracter psicosocial que tien por obchecto lo estudio d'a educación con a fin de conoixer-la y perfeccionar-la. Tamién ye una ciencia de caracter normativo porque no se dedica a describir o fenomeno educativo so que a estableixer as pautas u normas que s'han de seguir ta levar a buen termin ixe fenomeno.

Pedagochía tamién se refiere a lo correcto uso d'estratechias d'amostranza (se veiga teoría instruccional). Por eixemplo, o brasilero Paulo Freire, un d'os educadors mas significativos d'o sieglo XX, se refiere a lo suyo metodo d'amostranza t'adultos como "pedagochía critica".

A Escuela Catalana de Pedagochía tenió o suyo maximo en os anyos 30 d'o sieglo XX, en os tiempos d'a Republica.

Pedagogos famosos

[editar | modificar o codigo]

Vinclos externos

[editar | modificar o codigo]