Ir al contenido

Gripe

De Biquipedia
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Articlo d'os 1000
Icono d'aviso medico
Icono d'aviso medico
Advertencia: Biquipedia no ye un consultorio medico.
Si creye que aprecisa d'aduya, por favor consulte con un profesional d'a salut.
Virus d'a gripe.

A gripe[1] ye una malautía infecciosa que afecta a las aus y os mamifers, prevocata por o virus ARN d'a familia d'os ortomixoviridos (os virus d'a gripe). O nombre "gripe" deriva d'o francés gripper ("agafar de golpe") u de l'alemán suizo grüpen ("tremolar de fredor u de fiebre").[2] Un nombre alternativo, influenza[1], deriva d'o italiano influenza, que significa "influencia". En os humans, os simptomas habituals d'a malautía son arizons, fiebre, farinchitis, dolors musculars, mals de capeza sebers, tos, fatiga y malestar cheneral.[3] En os casos mas grieus, a gripe prevoca pneumonia, que puet resultar fatal, especialment en os ninos y a chent gran. Encara que a sobén se puet trafucar con un resfriato, a gripe ye una malautía muito mas grieu y ye prevocata por un tipo de virus diferent.[4] A gripe puet causar ansias y gomitos, mas que mas en os ninos,[3] pero istos simptomas son mas caracteristicos d'a malautía no relacionata d'a gastroenteritis, que a vegatas ye dita "gripe estomacal" u "gripe d'as 24 horas".[5]

As cinco zagueras pandemias bi han estato por un virus d'a Cepa A, fiendo mortaleras en paises de cuasi tot o mundo.

As tres zagueras pandemias son orichinarias d'Asia, pasaron en primeras ta occident y dimpués a America.

Se veiga tamién

[editar | modificar o codigo]

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. 1 2 (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  2. (ca) Entrada "grip". Gran Enciclopèdia Catalana
  3. 1 2 (en) Influenza: Viral Infections: Merck Manual Home Edition. www.merck.com
  4. (en) R. Eccles: Understanding the symptoms of the common cold and influenza. Lancet Infect Dis PMID 16253889 DOI 10.1016/S1473-3099(05)70270-X
  5. (en) Seasonal Flu vs. Stomach Flu de Kristina Duda, R.N.; consultato o 12 de marzo de 2007 (Website: "About, Inc., A part of The New York Times Company")

Vinclos externos

[editar | modificar o codigo]