Khanato Uigur

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Khanato Uigur
3by2white.svg 742 — 848 3by2white.svg
3by2white.svg
Situación de Khanato Uigur
Suposata extensión d'o Khanato Uigur
Relichión maniqueísmo
Gubierno Monarquía
 • Revuelta contra os Göktürks orientals
 • Invasión d'os kirguizes d'o Yenisei

O Khanato Uigur existió entre los anyos 742 y 848. Dimpués de derrotar a los Göktürks orientals en l'anyo 744 y plegó a dominar gran part d'Asia Central, mantenendo buenas relacions diplomaticas con a dinastía Tang de China, y controlando bells tiempo a rota d'a seda, dica que fue destruito por os kirguizes d'o Yenisei. O Khanato Uigur ha tenito muita influencia cultural en os pueblos turquicos y mongols.

En l'anyo 762 o kagan d'os uigurs se topetó con uns sogdians maniqueus y se convirtió a lo maniqueísmo. Ocullió a los maniqueus en a suya capital y poco dimpués s'adaptó l'alfabeto sogdián a la luenga turquica d'os uigurs, amaneixendo l'alfabeto uigur y una literatura uigura.

En a segunda metat d'o sieglo VIII os uigurs aduyoron a los Tang a esclafar a revuelta d'An Lushan, intervenindo unas quantas vegatas (en una d'ellas saqueyoron a capital Luoyang). Quan a la fin a revuelta remató en l'anyo 763, os uigurs heban de disputar-sen con os tibetans o control d'a rota d'a seda.

En a decada de l'anyo 840 una sublevación demandó l'aduya d'os kirguizes de l'alto Yenisei, relacionatos con os actuals khakasos de l'alto Yenisei y os actuals kirguizes d'atras zonas. A invasión kirguiza y os ataques d'os tibetans remató con a existencia d'o Khanato Uigur y muitos uigurs emigroron ta os oasis a lo sud d'o Tien Shan, on formoron o reino uigur de Khotcho, absorbioron a los restos d'o pueblo tocario-agnokuchén, y podioron seguir existindo como pueblo prospero en a rechión de Turfán encara quan estioron en a subchección d'o Imperio Mongol. L'actual pueblo uigur de Xinjiang prenió este etnonimo dica principios d'o sieglo XX en o contexto d'a difusión d'ideyas nacionalistas entre os pueblos turquicos d'o Turquestén Oriental. Os uigurs amariellos de Gansu son os continadors més dreitos d'os uigurs historicos.

Bibliografía[editar | editar código]