Euskara batua

De Biquipedia
Ir ta: navego, busca
Vasco estándar
Euskara batua
Variedatz d'o vasco
Navarra+Euskadi - Mapa densidad euskera 2001.svg
Porcentache de parlants en as zonas a on ye oficial o euskara batua
Localización cheografica
Parlato en Flag of the Basque Country.svg Euskal Herria
Lugar(s) principal(s) Alta
Estatus
Atras denominacions {{{atras denominacions}}}
Charradors
Oficial en Flag of the Basque Country.svg País Vasco
Flag of Navarre.svg Navarra
Reconoixito en {{{reconoixito}}}
Regulato por Euskaltzaindia
Vitalidat
Literatura
Escritors principals
ISO 639-1 {{{iso1}}}
ISO 639-2 {{{iso2}}}
ISO 639-3 {{{iso3}}}
SIL {{{sil}}}

O euskara batua (en aragones Euskara unificato) ye o modelo unificato de vasco proposato por Euskaltzaindia, dita unificacion encomenzó a cocer-se en a Reunion d'Arantzazu (Santuario d'Arantzazu, Oñati) entre o 3 y 5 d'octubre de l'anyo 1968.

D'antis mas ya s'heban producito prebatinas de creyar un vasco estándar, culto y unificato, ta uso literario, administrativo y oficial, como s'heba desvenito en los sieglos XVI, XVII, XVIII y XIX prenendo como base a dialectos con tradicion literaria (labortán, guipuzcuán, en menor mesura l'alto navarro, dialectos que teneban un prestichio literario que no teneban os atros dialectos d'o vasco u bien creyando una nueva gramatica y vocabulario como ocurrio con o vasco alazetato en a gramatica creyata por Sabino Arana, prenendo como alazet o dialecto vizcaino y adhibindo-ne neolochismos creyatos por ell, que estió muit emplegato en a primera metat d'o sieglo XX, y especialment en os cerclos culturals y literarios d'entre os anyos 1900 y 1936. Hue en día debito a o exito y amplo uso d'o euskara batua, iste "vasco sabiniano" ye en desuso y nomás ye posible leyer-lo en textos literarios, administrativos, politicos y historicos d'o periodo 1900-1975, muit especialment d'o periodo 1931-1936, ya que estió amplament emplegato por o nacionalismo vasco d'ixas envueltas y o primer Gubierno Vasco de 1936.


Dialectos d'o vasco
Alto Navarro | Baixo Navarro | Batua | Guipuzcuán | Labortán | Roncalés | Soletán | Vizcaín