Vasco alto navarro

De Biquipedia
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Alto navarro
Nafarrera
Variedatz d'o vasco
Navarro.png
O dialecto alto navarro
Localización cheografica
Estato {{{país}}}
País {{{país}}}
Rechión {{{rechión}}}
Lugars principals
Estatus
Atras denominacions {{{atras denominacions}}}
Charradors
Oficial en Navarra y País Vasco
(Euskara batua)
Reconoixito en {{{reconoixito}}}
Regulato por Euskaltzaindia
Vitalidat Alta
Escritors principals
Rasgos dialectals
{{{familia1}}}
ISO 639-1 {{{iso1}}}
ISO 639-2 {{{iso2}}}
ISO 639-3 {{{iso3}}}
SIL {{{sil}}}

L'alto navarro (en vasco|, nafarrera u goi nafarrera) ye un euskalki u dialecto d'o vasco parlato en a zona noroccidental de Navarra.

Subdialectos[editar | editar código]

   Zona u extensión a on se charra o dialecto alto navarro d'o norte en o sieglo XXI.

   Epoca en a que o dialecto alto navarro d'o sud tenió a suya maxima extensión (de fueras de en qualques localidatz, hue ye a punto de desapareixer.)

   Localidatz on en o sieglo XXI encara se charra en o dialecto alto navarro d'o sud.

   Subdialecto d'a Val de Baztan, intermeyo entre o dialecto alto-navarro y o dialecto labortán.

   Dialecto guipuzcuán, charrato en a Val de Burunda y Sacana.

   Dialecto labortán, charrato en as localidatz de Zugarramurdi, Urdazubi y Luzaide.

   Dialecto aezcuán.

   Dialecto salacenco.

   Dialecto roncalés (desapareixito en 1991).

Extensión[editar | editar código]

Este dialecto se charra en as comarcas de Bortziriak, Malerreka y Sakana, en as localidatz d'Oronoz-Mugairi, Bertizarana, Arano, Goizueta, Beintza-Labaien, Ultzama, Lantz, Anue, Atetz, Odieta, Esteribar, Erroibar y Auritz.

Parlas intermeyas[editar | editar código]

D'una man en a mayoría d'as localidatz d'a val de Baztan se parla o dialecto navarro-labortán, val en que y debido a os suyos estreitos lazos linguisticos, culturals y historicos con Labort, o vasco d'o Baztan ye prou parellán a o de Labort (fueras de en Oronoz-Mugairi y Bertizarana a on se parla o dialecto alto navarro); en a val d'Ezcua se forma un trianglo linguistico en que se fusionan o dialecto alto navarro, o dialecto navarro-labortán y o dialecto navarro oriental.

D'atra man, en as localidatz de Leitza, Basaburua, Imotz, Larraun, Lekunberri, Ezkurra y Eratsun se parla o dialecto alto navarro pero poseye tamien influencia d'o vecín dialecto guipuzcuán.

En a val de Burunda, as localidatz d'Altsasu, Olazti, Bakaiku y Urdiain, a parla de dita zona poseye caracteristicas de dialecto guipuzcuán, pero curiosament, tamién d'o dialecto occidental.


Dialectos d'o vasco
Alto Navarro | Baixo Navarro | Estándar | Guipuzcuán | Labortán | Roncalés | Soletán | Vizcaín