Sarrau d'o Sarrastanyo

De Biquipedia
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Iste articlo tracta sobre o sarrau d'o Sarrastanyo. Ta altros usos d'o toponimo «Sarrastanyo» se veiga Sarrastanyo (desambigación).
O Sarrastanyo
Anvista parcial d'o Sarrastanyo, dende o tozal de Buil y con plevia.
Cheografía
Cordelera Sierras interiors pirenencas
Sector
'
Maxima altaria ±920 m
Cimas importants
Largaria ±3,5 km
Amplaria 0,7 km
Superficie
Vértiz cheodesico
Subsistemas
Administración
Estau Espanya
País Aragón
Municipios L'Aínsa-Sobrarbe
Edat
Materials
Tipo
Mapa

O sarrau d'o Sarrastanyo u, más a sobén, simplament o Sarrastanyo, ye un sarrau menor d'Aragón que fa parte d'o sistema orografico d'a sierra de Buil-Camporretuno, divisoria d'entre a cuencas hidrolochicas d'o río Cinca, d'o río Susía y a d'o río Ena, en o termin municipal de l'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca de Sobrarbe y a provincia de Uesca.

Cheografía[editar | modificar o codigo]

A loma d'o sarrau se prolarga con forma de luna creixent («C» invertida), con una largaria aproximada de 3,5 km, deixando por un costau delimitau o soaso de Buil en a man occidental (costau concavo), y por l'altra, con más gran desnivel, as cuencas d'os barrancos de Bruello y a Capana que baixan camín ta la Cinca, por a man oriental (costau convexo).

Por a suya cara este, o Sarrastanyo presenta cualques sarraus perpendiculars que acomodan as valletas d'os barrancos debantditos, dando-le una cheografía complexa a lo terreno, en a que 2 u dica 3 barrancos trazan vallons de forma radial, camín ta la Cinca, mientres que por alto d'os encabezamientos d'ixes sarraus, tot destacando-se con mayor altaria que o punto en o que os sarraus naixen, una paret de lenera corona tot lo conchunto y resulta visible en a distancia dende a valle d'a Cinca.

Ixa lenera, con afloramientos de penya d'a Era Mesozoica, presenta quantiosos fosils d'invertebraus marins encastaus y tamién por tierra, por o que constituye un puesto d'interés ta cheologos y coleccionistas. Un camín, que significativament se diz de «os Dineretz» por l'abundancia de Nummulites, conduce por astí dende as poblacions d'o soaso de Buil cara t'as diferents aldeyas y pardinas que se troba en a vallonada de la man oriental, y en a suya trachectoria recorre en paralelo bellas docenas de metros por debaixo d'a lenera, con un desnivel quasi cantimplano en ixe troz,[1] tot fendo posible admirar-se con as formacions erosivas de la man oriental d'o Sarrastanyo.

Toponimia[editar | modificar o codigo]

Sarrastanyo ye un toponimo que se composa de dos posibles lemas: «sarra» y «estanyo». O primer ye una forma arcaica, actualment desapareixida en as parlas vivas, d'a parola «sierra», pero que ha quedau fosilizada en iste y belaltros toponimos. A segunda puede fer referencia a bella acumulación d'augua que n'habe tiempos i podría haber habida.

Se veiga tamién[editar | modificar o codigo]

Referencias[editar | modificar o codigo]


Sierras exteriors pirenencas
Aguila | Arangol | Almunia | Aubenç | Balcetz | Bardella | Blancafort | Buil-Camporretuno | Caballera | Carbonera | Carrodilla | Comiols | Conca | Convent | Crapamonte | Cucut | Elsón | Entremont | Gratal | Guara | Gabardialla | Gomiols | Lacunarda | Lata | Lobarre | Llaguarres | Llarga | Lupera | Mill | Mitjana | Montsec (Montgai | Chiribeta) | Montclús | Mont-roig | Móra | Os | Pano | Partara | Perpella | Rei | Rufas | Savinós | Salinas | Salinas | Santa Barbara | Santa Quiteria | Santo Domingo | Sant Mamet | Sant Miquel | Sant Quílez | Sant Salvador | Sarrastanyo | Sevil | Torón | Trillo | Ubiergo | Volteria