Sarrato d'o Sarrastanyo

De Biquipedia
Ir a la navegación Ir a la búsqueda
Iste articlo tracta sobre o sarrato d'o Sarrastanyo. Ta altros usos d'o toponimo «Sarrastanyo» se veiga Sarrastanyo (desambigación).
O Sarrastanyo
Sarrastaño.jpg
Anvista parcial d'o Sarrastanyo, dende o tozal de Buil y con plevia.
Cheografía
Cordelera
Sector
'
Maxima altaria ±920 m
Cimas importants
Largaria ±3,5 km
Amplaria 0,7 km
Superficie
Vértiz cheodesico
Subsistemas
Administración
Estato Espanya
País Flag of Aragon.svg Aragón
Municipios L'Aínsa-Sobrarbe
Edat
Materials
Tipo


O sarrato d'o Sarrastanyo u, más a sobén, simplament o Sarrastanyo, ye un sarrato menor d'Aragón que fa parte d'o sistema orografico d'a sierra de Buil-Camporretuno, divisoria d'entre a cuencas hidrolochicas d'o río Cinca, d'o río Susía y a d'o río Ena, en o termin municipal de l'Aínsa-Sobrarbe, en a comarca d'o Sobrarbe y a provincia de Uesca.

Cheografía[editar | editar código]

A loma d'o sarrato se prolarga con forma de luna creixent («C» invertita), con una largaria aproximata de 3,5 km, deixando por un costau delimitau o soaso de Buil en a man occidental (costau concavo), y por l'altra, con más gran desnivel, as cuencas d'os barrancos de Bruello y a Capana que baixan camín ta la Cinca, por a man oriental (costau convexo).

Por a suya cara este, o Sarrastanyo presenta qualques sarratos perpendiculars que acomodan as valletas d'os barrancos debantditos, dando-le una cheografía complexa a lo terreno, en a que 2 u dica 3 barrancos trazan vallons de forma radial, camín ta la Cinca, mientres que por alto d'os encabezamientos d'ixes sarratos, tot destacando-se con mayor altaria que o punto en o que os sarratos naixen, una paret de lenera corona tot lo conchunto y resulta envistable en a distancia dende a valle d'a Cinca.

Ixa lenera, con afloramientos de penya d'a Era Mesozoica, presenta quantiosos fosils d'invertebraus marins encastaus y tamién por tierra, por o que constituye un puesto d'interés ta cheologos y coleccionistas. Un camín, que significativament se diz de «os Dineretz» por l'abundancia de Nummulites, conduce por astí dende as poblacions d'o soaso de Buil cara t'as diferents aldeyas y pardinas que se troba en a vallonada de la man oriental, y en a suya trachectoria recorre en paralelo bellas docenas de metros por debaixo d'a lenera, con un desnivel quasi cantimplano en ixe troz,[1] tot fendo posible admirar-se con as formacions erosivas de la man oriental d'o Sarrastanyo.

Toponimia[editar | editar código]

Sarrastanyo ye un toponimo que se composa de dos posibles lemas: «sarra» y «estanyo». O primer ye una forma arcaica, actualment desapareixida en as parlas vivas, d'a parola «sierra», pero que ha quedau fosilizada en iste y belaltros toponimos. A segunda puede fer referencia a bella acumulación d'augua que n'habe tiempos i podría haber habida.

Se veiga tamién[editar | editar código]

Referencias[editar | editar código]


Macizos, sierras y sarratos pirenencos y prepirenencos
Macizos Corberas | Cotiella | Maladeta | Infiernos | Plantaurel | Tres Serols | Turbón
Sierras Abodi | Aineto | Alano | Albera | Algaralleta | Arro | Baraguás | Balcetz | Belarra | Beldú | Berganui | Bonés | Buil-Camporretuno | Caballera | Cadí | Campanué | Canciás | Capitiellos | Carrodilla | Cis | Chía | Chiribeta | Chordal | Entremont | Erata | Esdolomada | Ferrera | Gabardiella | Gabardón | Gratal | Guara | Illón | Leire | Luesia | Mill | Monchoya | Montsec | Muro de Roda | Musera | Nobla | Orba | Partaqua | Partara | Penya | de Peranera | Picardiello | Portiello | Queralt | Sant Chuan d'a Penya | Sant Martín d'a Solana | Santa Quiteria | de Santo Domingo | Sant Quílez | Sant Visorio | Sarbil | Tendennera | Trallata | Vernera | Xabierre
Sarratos Sarrastanyo | Trillo