Santuario de Torrociudat
| Santuario de Torrociudat | |
|---|---|
Santuario de Torrociudat | |
| Situación cheografica | |
| Estau | |
| País | |
| Situación | |
| Adreza | |
| Coordenatas | |
| Archidiocesi | |
| Diocesi | Balbastro-Monzón |
| Arcipestrau | Sobrarbe-Ribagorza |
| Información cheneral | |
| Advocación | Nuestra Sinyora de Torrociudat |
| Culto | Cristianismo |
| Orden | Opus Dei |
| Rector | |
| Vicario parroquial | |
| 2.º Vicario parroquial | |
| Mosen | |
| Propietario | |
| Administrador | |
| Director | |
| Coste | {{{coste}}} |
| Visitable | |
| Altaria | |
| Pisos | |
| Amplaria | |
| Largaria | |
| Superficie | |
| Diametro | |
| Aforo | |
| Altaria s.l.m. | |
| Atras | |
| Alcance | |
| Iluminación | |
| Potencia | |
| Arquitectura | |
| Tipo | Santuario |
| Estilo | Neomudéchar |
| Función | |
| Catalogación | |
| Materials | |
| Construcción | |
| Construcción | 1970-1975 |
| Fundador | Jose María Escrivá de Balaguer |
| Inicio | |
| Fin | |
| Devantadera | |
| Destrucción | |
| Equipo disenyador | |
| Arquitecto | Heliodoro Dols |
| Incheniero estructural | |
| Incheniero de servicios | |
| Incheniero civil | |
| Atros | |
| Premios | |
| Pachina web | |
| Localización | |
O santuario de Torrociudat ye un templo catolico adedicau a la Virchen María situau en o lugar de Torrociudat, en o municipio ribagorzano de Secastiella. Encara que se gosa decir santuario, o templo no ha estau erechiu formalment como tal, lo que ha estau motivo de fricción entre a prelatura de l'Opus Dei que lo promueve y o bispe de Balbastro-Monzón, a on se troba situau. O nuevo templo –obra de l'arquitecto valenciano Heliodoro Dols– fue inaugurau en 1975 y en él se venera una talla romanica d'a Virchen María que data d'o sieglo XI. O santuario nuevo, a reforma d'a ermita antigua y a construcción d'os edificios anexos fuoron iniciativa de sant Jose María Escrivá de Balaguer (1902-1975).
Ubicación
[editar | modificar o codigo]Torrociudat ye situau en o termin municipal de Secastiella, en a comarca altoaragonesa de Ribagorza, en a provincia de Uesca, Aragón.[1] Se troba en a marguin ezquierda d'o río Cinca, sobre as auguas d'o entibo de lo Grau. Ye a 75 km de distancia de Uesca, a capital provincial.
Nombre y situación actual
[editar | modificar o codigo]O nombre de Torrociudat proviene d'una viella torre de vichilancia d'a epoca arabe, cuals ruinas se troban a bels metros de l'antiga ermita. A construcción de l'actual santuario fue promovida a exprés por Jose María Escrivá de Balaguer, fundador de l'Opus Dei (prelatura personal d'a Ilesia Catolica).[2]
A situación canonica d'o templo moderno ye actualment en fase de revisión. Seguntes ha manifestau o bispe de Balbastro-Monzón, s'aspera que siga erechiu como santuario diocesano, por estar un puesto sagrau a o que, por un motivo peculiar de piedat, vienen en pelegrinación a saber-los fidels con aprebación de l'ordinario d'o puesto[3] y contar con o plácet d'a Santa Seu pa estar considerau asinas. Asinas fue adelantau extraoficialment por o bispe d'a diocesi en a que se troba a ermita original y o nuevo templo, en a celebración d'a fiesta d'a Inmaculada Concepción de 2023.[4]
Chunto con os santuarios d'o Pilar, Montserrat, Meritxell y Lorda, conforman a Rota Mariana, itinerario guidau por a fe cristiana en cheneral y por a devoción mariana en particular, d'intrés turistico por a suya riqueza patrimonial, y os suyos atractivos gastronomicos, rurals y naturals.[5]
Descripción
[editar | modificar o codigo]A Virchen de Torrociudat ye una talla romanica d'o sieglo XI. Ye una d'as ditas vírchens negras, sedent, con o nino en os suyos brazos mirando a o frent. Dende tiempo immemorial se troba en una ermita situada en un salient ixaspro sobre o río Cinca, entre o barranco de la Sosa y o de Vulturina. Perteneixeba historicamente a o municipio de Vulturina, pero en quedar ista población deshabitada, o termin s'integró en o de Secastiella. L'advocación baixo a que se venera ye a de "Nuestra Sinyora d'os Ánchels". A devoción a ista imachen gosó tener bella importancia entre os habitants d'os lugars amanaus, de Ribagorza y d'o Semontano, que organizaban romerías y pelegrinacions.[6]
En 1904, Josemaría Escrivá de Balaguer, de dos anyos d'edat, fue levau en pelegrinación dica ista ermita en brazos de su mai; heba teniu una grieu malautía por la que se temeba por a suya muerte, por lo que sus pais demandoron a la Virchen de Torrociudat a suya curación. Como heba superau a malautía fue levau en lomos d'una caballería dende Balbastro enta Torrociudat.[7]
En a decada de 1960, Josemaría Escrivá de Balaguer decide construyir un nuevo santuario en agradeiximiento a la Virchen, chunto a l'antigo que data d'o sieglo XI.[8] O 2 de chinero de 1970 prencipioron as obras y meses dimpués (abril de 1970) Josemaría Escrivá vesitó Torrociudat, 66 anyos dimpués d'a vesita que fació con sus pais.[9]
L'actual templo s'inauguró o 7 de chulio de 1975, y fue construyiu por l'arquitecto Heliodoro Dols entre 1970 y 1975 a unas decenas de metros d'a ermita.[10][11] Con un estilo muit personal, destaca por a variedat de formas, creyadas con un unico elemento constructivo, o ladriello a caravista. En as esquineras y as finestras s'emplegó l'alabastro. Os dos materials son tradicionals en as construccions d'a comarca. O templo tien dos plantas, a nau prencipal (planta superior) que incluye un coro alto, y una cripta con cuatre capiellas y confesionarios. As capiellas son adedicadas a la Virchen d'o Pilar, a Virchen de Loreto, a Virgen de Guadalupe y a Sagrada Familia. L'edificio queda enmarcau por una esplana zarrada por arquerías presta pa recibir a cuantos mils de personas.[12]
O 24 de chunio de 1979, ETA cometió astí o suyo primer atentau terrorista en Aragón, con una bomba de bels diez kilos de goma-2. L'artefacto explotó a las nueu d'a nueit. Causó importants danyos materials a la edificación.[13]
O 7 de chulio de 2015, o santuario celebró o suyo XL Cabo d'anyo, en o que facioron parti decisiet asociacions culturales uescanas. Mientres istos cuaranta anyos han i plegau pelegrins de 103 países, bels d'éls tan exoticos como: Benín, Camerún, Indonesia, Islas Caimán, Chapón, Pakistán, Trinidad y Tobago u Omán.[9]

Destaca o retablo, esculpiu en alabastro por Joan Mayné, que representa distintas escenas d'a vida d'a Virchen María. En o centro se troba a talla romanica, restaurada con ocasión d'a construcción de l'actual santuario. A la ezquierda s'adhibió en 1994 una imachen de sant Josemaría Escrivá de Balaguer. En a capiella d'o Santísmo se troba un Cristo en bronce dorau a o fuego, esculpiu por l'artista italiano Pasquale Sciancalepore.[14]
Tamién ye notable l'organo, con mas de cuatre mil tubos, que ye o centro d'intrés d'un festival de musica d'organo que se celebra anyalment mientres o mes d'agosto.[15]

Se conserva tamién l'antigua ermita d'o sieglo XI con a suya viella hospedería, ubierta a o publico, en a que se troban 44.000 pachinas de testimonios escritos en o libro de firmas.[16][9]
A o largo d'o recinto d'o santuario son representaus en ceramica os vinte Misterios d'o Rosario, obra d'o pintor y ceramista José Alzuet, mientres que baixando dende a esplana prencipal a l'antigua ermita se troban as catorce escenas d'os Dolors y gozos de Sant Chusé, reyalizaus en azulechos por l'artista Palmira Laguéns.[17]
A fiesta d'a Virchen de Torrociudat se celebra o dominche siguient a o 15 d'agosto.[18]

O espacio "Vive la experiencia de la fe" ufre a o vesitant de Torrociudat una immersión multimedia[19] en a que, a traviés de cuantos ambitos, se plantian cuantos interrogants y reflexions sobre as grans cuestions d'a vida humana: Dios, a libertat, a felicidat, a Virchen María, l'amor… O suyo obchectivo ye amanar a comprensión d'o que ye o santuario y facilitar a experiencia d'una renovación interior.[20]
A Rota Mariana
[editar | modificar o codigo]Actualment o santuario ye un d'os centros d'atracción mas importants d'a zona, recibe mils de visitas en bellas celebracions, especialment entre abril y octubre. Entre ellas se troba a fiesta d'a Virchen d'el Quinche, patrona de Quito (Ecuador). A ista trobada anyal d'integración, que se celebra dende 2005, acuden familias ecuatorianas que residen en Espanya.[21]
Dende meyaus d'a decada de 1980 o santuario ha promocionau a dita Rota Mariana, que enlaza Zaragoza (por a basilica d'o Pilar), Torrociudat y Lorda.[22][23] Auguas abaixo d'a penya a on s'ubica o santuario se troba o lugar de lo Grau.
En 2019 s'instaló una replica d'a Virchen de Torrociudat en a ilesia parroquial de Cristo Rei, en Ourense (Galicia).[24]
O 18 de chulio de 2023 Ángel Javier Pérez Pueyo, bispe de Balbastro-Monzón nombró como rector de Torrociudat a José Mairal, mosén de Vulturina-Ubiergo.[25] A prelatura indicó ixe mesmo día a suya disconformidat con ixa mida ya que o templo moderno no heba estau erechiu encara como santuario; "seguntes os actuales estatutos de Torrociudat, de l'anyo 1980, o nombramiento d'o rector y a designación d'os sacerdotes que s'ocupan de l'atención pastoral corresponde a o vicario rechional d'a prelatura. Asinas s'ha estau fendo dende 1975".[26][27]
Referencias
[editar | modificar o codigo]- ↑ (es) Diccionario de San Josemaría Escrivá de Balaguer. Martín Ibarra Benlloch. Monte Carmelo - Instituto Histórico Josemaría Escrivá. José Luis Illanes Maestre (et al.). Burgos - Roma, 2013, ISBN 9788483535585. Pach. 1198-1202
- ↑ (es) Monseñor Josemaría Escrivá de Balaguer y Albás, fundador del Opus Dei e hijo predilecto de esta ciudad, habla para los lectores de «El Cruzado Aragonés». José María Ferrer. El Cruzado Aragonés: Semanario católico del Alto Aragón, 3 de mayo de 1969. Balbastro. Num. 2585. Pach. 1-2
- ↑ (es) Codigo de dreito canonico
- ↑ (es) Roma da luz verde a que el macro templo de Torreciudad sea santuario diocesano. José Beltrán. Vida Nueva Digital, 9 d'aviento de 2023.
- ↑ (es) La Ruta Mariana, que une el Pilar, Torreciudad, Montserrat, Meritxell y Lourdes, no para de crecer. Cari Filii. Religión en Libertad, 26 de noviembre de 2017. Madrit.
- ↑ (es) La talla de la Virgen de Torreciudad. Manuel González-Simancas Lacasa. Rialp. Manuel Gómez Leira - Manuel Garrido González. Madrit, 1988. Pach. 11-18. ISBN 84-321-2437-0.
- ↑ (es) La iniciación cristiana de Josemaría Escrivá: bautismo, confirmación y primera comunión. Ánchel Constantino. Anuario de Historia de la Iglesia. Vol. XI. Num. 1. Pach. 625-651. Pamplona, 2002.
- ↑ (es) Semblanzas aragonesas de San Josemaría Escrivá de Balaguer. La devoción mariana aragonesa de san Josemaría Escrivá de Balaguer. Fernando Mendoza Ruiz. Ed. Martín Ibarra Benlloch, 2004. Pach. 199-224. ISBN 84-609-06825.
- 1 2 3 (es) Torreciudad celebra hoy su 40 aniversario con más de 225.000 visitas al año. Elena Puértolas. Heraldo de Aragón. 5 de chulio de 2015.
- ↑ (es) Dols: “Para construir Torreciudad a pie de obra tuve que irme a vivir a la ermita que le dio origen”
- ↑ (es) La última visita de san Josemaría a Torreciudad y la inauguración del santuario (23/26-V-1975 y 7-VII-1975). Martín Ibarra Benlloch, Manuel Garrido González. Scripta de Maria, 2015. Vol. XII. Pach. 360-371.
- ↑ (es) Arquitecturas de lo sagrado: memoria y proyecto. Torreciudad: la belleza que acerca a Dios = Torreciudad: The beauty bringing closer to God. Martín Ibarra Benlloch. Netbiblo. Ed. Esteban Fernández Cobián, Oleiros (A Coruña), 2009. Pach. 266-277. ISBN 9788497454056
- ↑ (es) Atentado de ETA (p-m) contra el santuario del Opus Dei en Torreciudad. El País, 26 de chunio de 1979.
- ↑ (es) "Meditaciones ante el retablo de Torreciudad". Antonio Mª Ramirez. Eunsa. Pamplona, 2004. Pach. 237.
- ↑ (es) El gran órgano de Torreciudad. Maite Aranzabal Abad, Mª José Egido Langarita. Scripta de Maria, 2009. Vol. VI. Pach. 447-464.
- ↑ (es) Torreciudad. Castillo y restos de ermita. A. García Omedes. La guía digital del arte románico: Románico aragonés, 22 de mayo de 2006.
- ↑ (es) Torreciudad, el santuario pegado a un pantano que es el corazón del Opus Dei. Nacho Viñau. Hoy Aragón, 26 d'agosto de 2023.
- ↑ (es) Martín Ibarra: la fiesta de la Virgen de Torreciudad. Jorge López Teulón. Religión en Libertad, 18 d'agosto de 2023.
- ↑ (es) Torreciudad, Ligüerre de Cinca y Morillo de Tou, Medallas al Mérito Turístico de Aragón 2022 Javier García Antón. Diario de Huesca, 5 d'agosto de 2022.
- ↑ (es) "Vive la experiencia de la fe", un reencuentro con nuestras esencias. Javier García Antón. Diario del Alto Aragón, 15 d'aviento de 2020.
- ↑ (es) La Virgen del Quinche reúne a miles de peregrinos ecuatorianos en Torreciudad. Rubén Coll. Cadena SER Aragón Oriental, 22 de noviembre de 2022.
- ↑ (es) Ruta mariana. Concello de Zaragoza, 2023
- ↑ (es) Ruta Mariana. Détours Pyrénéens, 2011.
- ↑ (es) Ourense ciudad: As Lagoas recibe la talla de una virgen "nómada". Elisabet Fernández. La Región, 8 de chulio de 2019. Ourense
- ↑ (es) Algunas aclaraciones a propósito de los nombramientos en Barbastro-Monzón. Diocesis de Barbastro-Monzón, 18 de chulio de 2023.
- ↑ (es) Sobre el nombramiento del rector de Torreciudad: Comunicado de la prelatura del Opus Dei en España. Prelatura del Opus Dei. Madrit, 18 de chulio de 2023.
- ↑ (es) El obispado de Barbastro y el Opus Dei buscan un acuerdo sobre la gestión de Torreciudad. José Luis Pano. Heraldo de Aragón, 28 d'agosto de 2023.
Vinclos externos
[editar | modificar o codigo]
Se veigan as imáchens de Commons sobre o santuario de Torrociudat.- (es) Pachina oficial d'o santuario de Torrociudat
- (es) Torrociudat adintro d'a Rota Mariana
- (es) Turismo d'Aragón: Santuario de Torrociudat
| Basilica d'o Pilar → Santuario de Torrociudat → Santuario de Lorda | |