Nasal palatal sonora

Nasal palatal sonora
ɲ
Codificación
N° d'orden en l'AFI:	118
Entidat (dec):	ɲ
Unicode (hex):	U+0272
X-SAMPA:	J
Kirshenbaum:	n^
RFE:	ṋ
Braille:
Soniu
{{{nota1}}}

A nasal palatal sonora ye un soniu consonantico present bels idiomas. O simbolo en l'Alfabeto Fonetico Internacional que representa iste soniu ye ɲ, y o simbolo X-SAMPA equivalent ye J. O símbolo AFI ye una letra n minuscla con una cola que apunta enta a ezquierda y sale d'o piet ezquierdo. Iste simbolo ɲ no ha de confundir-se con ɳ, o simbolo d'a nasal retroflexa; ni con ŋ, o símbolo d'a nasal velar.

Caracteristicas

• O suyo punto d'articulación ye palatal, lo que significa que s'articula metendo a parti meya u posterior d'a luenga contra o paladar richido.
• Ye un fonema sonoro, lo que significa que as cuerdas vocals vibran mientres l'articulación d'o fonema.
• Ye una consonant nasal, lo que significa que l'aire eslampa a traviés d'o naso.
• Ye una consonant central, lo que significa que ye producida deixando a l'aire fluyir por dencima d'a luenga, en cuentas de por os cantos.
• Ye una consonant pulmonica, lo que significa que ye articulada empentando l'aire d'os polmons a traviés d'o tracto vocal, como en a mayoría d'os sonius d'a parla.

Presencia

En aragonés

En l'aragonés s'escribe de forma referencial seguntes os regles de l'AAL con o digrafo <ny>, encara que tamién se considera normativa a escritura con o grafema <ñ>: sinyal ([si’ɲal]), cabanyera ([kaβa’ɲeɾa]), nyapir ([ɲa’piɾ]), bony ([boɲ]) u siñal ([siˈɲal]), cabañera ([kaβaˈɲeɾa]), ñapir ([ɲaˈpiɾ]), boñ ([boɲ]).

Eixemplos en diferents luengas

Idioma		Palabra	AFI	Significau	Notas
Aragonés		sinyal	[si’ɲal]	sinyal	Se veiga fonetica de l'aragonés
Basco		baina	[baɲa]	pero	Se veiga fonetica d'o basco
		goñaz	[goɲas]	tozal
Castellano		enseñar	[enseˈɲaɾ]	amostrar	Se veiga fonetica d'o castellano
Catalán		bany	[baɲ]	banyo	Se veiga fonetica d'o catalán
Francés		montagne	[mɔ̃taɲ]	montanya	Se veiga fonetica d'o francés
Italiano		bagno	[baɲo]	banyo	Se veiga fonetica de l'italiano
Occitán		Polonha	[puˈluɲo]	Polonia	Se veiga fonetica de l'occitán
Portugués		anho	[ˈɐɲu]	cordero	Se veiga fonetica d'o portugués

Referencias

• Datos: Q463495