Ilesia d'a Natividat de Nuestra Sinyora de Mora de Rubielos
| Ilesia d'a Natividat de Nuestra Sinyora | |
|---|---|
Ilesia d'a Natividat | |
| Situación cheografica | |
| Estau | |
| País | |
| Situación | Mora de Rubielos (Gúdar-Chabalambre) |
| Adreza | Pl. Ilesia, 6 |
| Coordenatas | |
| Archidiocesi | |
| Diocesi | Teruel y Albarracín |
| Arcipestrau | Mora de Rubielos |
| Información cheneral | |
| Advocación | Natividat de Santa María |
| Culto | |
| Orden | |
| Rector | |
| Vicario parroquial | |
| 2.º Vicario parroquial | |
| Mosen | |
| Propietario | |
| Administrador | |
| Director | |
| Coste | {{{coste}}} |
| Visitable | |
| Altaria | |
| Pisos | |
| Amplaria | |
| Largaria | |
| Superficie | |
| Diametro | |
| Aforo | |
| Altaria s.l.m. | |
| Atras | |
| Alcance | |
| Iluminación | |
| Potencia | |
| Arquitectura | |
| Tipo | Ilesia Antiga colechiata (1454-1851) |
| Estilo | Gotico levantín |
| Función | |
| Catalogación | |
| Materials | |
| Construcción | |
| Construcción | Sieglo XV |
| Fundador | |
| Inicio | |
| Fin | |
| Devantadera | |
| Destrucción | |
| Arquitecto | |
| Incheniero estructural | |
| Incheniero de servicios | |
| Incheniero civil | |
| Atros | |
| Premios | |
| Pachina web | |
| Localización | |
A ilesia d'a Natividat de Nuestra Sinyora de Mora de Rubielos ye una ilesia gotica situada en a localidat de Mora de Rubielos en a comarca de Gúdar-Chabalambre, Aragón. Estió colechiata, por lo que a vegadas ye conoixida como colechiata de Santa María la Mayor de Mora de Rubielos.
Historia
[editar | modificar o codigo]Tracionalment s'ha datau a construcción d'a ilesia en o sieglo XIV, estudios mas recients recientes abantan a calendata dica o zaguer tercio d'o sieglo XIV, dimpués d'a Guerra d'os Dos Peros.
Prochectau como templo parroquial en estilo gotico levantín, en 1454 y gracias a la influyencia de Chuan Ferrández d'Heredia V consiguió estar declarada colechiata por l'alavez arcebispe de Zaragoza Dalmau de Mur, estando confirmau o cambio de rango a traviés d'una bula d'o papa Calistro III con calendata de 20 de mayo de 1456. Dende alavez i habió un important incremento d'as rentas y o personal eclesiastico, con dica 8 canonches (4 d'éls con dignidaz: prior, vicario, chantre y sagristán), puyando a 9 en 1480 y a 10 en 1567. Sumando os relichiosos vinclaus a capellanías y beneficios, i heba en 1741 un total de 23 personas adedicadas a o culto.
En l'anyo 1544 i habió un incendio que destruyió a biblioteca y os archivos parroquials y que obligo a fer fainas de cantería entre 1549 y 1551. Por ixas envueltas, as obras son dirichidas por Pierres Vedel, qui fería os copez que rematan os botarels y os encuadernamientos d'as finestras exteriors. Mas tardi i habió una renovación d'a capiella d'a Virchen d'o Pilar.
Entre os anyos d'a Guerra Civil Espanyola (1936-1939) s'emplegó a ilesia como taller militars, almagacén y un puesto de vichilancia, perdendo-se en ixos tiempos importants obras como toz os retablos.
Descripción
[editar | modificar o codigo]Interior
[editar | modificar o codigo]Con una unica nau de dimensions granizas: 19 metros d'amplaria, 36 de largaria y 21 d'altaria, ye o eixemplo mas sinyalero de gotico levantín en Aragón, estando o segundo templo con a nau mas ampla d'Espanya nomás por dezaga d'a seu de Chirona.
A nau se divide en cinco trampos y ye cubierta con vuelta de crucería sencilla. Un niervo central recorre toda a nau, mientres que atros segundarios apean en pilastras adosadas a os muros d'a nau. As capiellas son tamién cubiertas con vueltas de crucería sencilla, mientres que en os absides se'n troba de nervadas. I hai un trampo mas estreito a os piez que se corresponde con a gran capiella d'o coro y que se cubre con crucería estrelada, feito que chunto con as suyas finestras semicirculars pero encara goticas, permite datar-la en o sieglo XVI.
A suya cabecera ye formada por un triple abside poligonal de cinco cantos, estando o central mas gran, reforzada con contrafuertes exteriors. Os absides s'ubren en o muro oriental que cierra a nau en tres capiellas con arcos apuntaus, ya que son mas chicoz que ista. A capiella barroca d'o Pilar, de planta cuadrada y ubierta a la nau a traviés d'una portalada manierista adornada con estipites d'estuco, ye situada en o primer trampo en o costau de l'evanchelio. Ye cubierta con una cupula rematada con una lanterna con pichinas decoradas con estucos d'os evanchelistas.
O coro ye zarrau con una reixa d'o sieglo XV, mientres que a resta de reixas d'atras capiellas datan d'o sieglo XVII. O retablo mayor ye d'estilo neogotico y ye una obra d'os chirmans Albareda de l'anyo 1945.
Exterior
[editar | modificar o codigo]En l'exterior destaca a suya portada abocinada que s'ubre en o tercer trampo d'o costau sud. A puerta d'acceso a o templo s'ubre en arco carpanel, presentando a portalada un arco apuntau, con arquivoltas que son refirmadas en brancas molduradas que tienen o suyo extradós decorau con cardinas y grumos. En os capitels d'a portalada se troban diferents esculturas de cabezas, animals mitolochicos, escudos y vechetals. I heba una representación d'a Virchen con o Nino en o tempán que desapareixió mientres a Guerra Civil.
A torre ye adosada a os piez d'o costau d'a epistola y ye obra d'o sieglo XVII. Se devanta chunto a o coro en l'anglo sud-ueste d'a ilesia y tien planta rectangular. Se tracta d'una sobria construcción de sillería formada por cinco cuerpos deseparaus por impostas. Entre os cuatre primers no i hai tractamiento dengún, fueras de bels estreitos vanos que funcionan como espilleras. En as caras d'o cuerpo de remate, que ye almenau, s'ubren pars de vueitos de meyo punto a on se troban as campanas.
O claustro tien planta cuasi cuadrada y se troba en o costau norte de l'edificio. Debiu a l'antigo rango d'a ilesia iste teneba función como colechial. Ye formau d'arcadas rebaixadas que se refirman en columnas ochavadas, con basas y capitels muit simples.
Vinclos externos
[editar | modificar o codigo]
Se veigan as imáchens de Commons sobre a ilesia de Santa María la Mayor de Rubiuelos de Mora.- (es) En culturadearagon.es
- (es) En www.caminodelcid.org
- (es) En a web d'o SIPCA
- (en) En gcatholic.org