Diferencia entre revisiones de «Edat Meya tardana»

Ir a la navegación Ir a la búsqueda
26 bytes eliminados ,  hace 12 años
sin resumen de edición
m (robot Añadido: gl:Baixa Idade Media)
[[Imachen:Joan of arc miniature graded.jpg|thumb|left|150px|Chuana d'Arco]]
A '''Baxa Edat Meya''' ye o termín emplegato ta describir a istoria [[Europa|europeya]] d'os [[sieglo XIV|sieglos XIV]] e [[sieglo XV|XV]]. IsteEnantes d'este periodo estió prezedito porye l'[[Alta Edat Meya]], e estió suzeditodimpués porye a [[Edat Moderna]] (ou [[Renaximiento]]).
 
Arredol d'o [[1300]], e dimpués de dibersosbels sieglos de prosperidat en Europa, o creximiento s'aturó. Una serie de fambres[[fambre]]s e plaguas, como a Gran Fambre de [[1315]]-[[1317]] e a [[Peste Negra]], rebaxoron a poblazión á la metat. Ista espoblazió estiófue acompañata de tensions sozials e guerras endemicas; os debantamientos d'os campesins en [[Franzia]] e [[Anglaterra]] e a [[Guerra d'os Zien Años]] en son dos exemplos. A unidat d'a [[Ilesia catolica]] estióse crebatacrebó por o [[Gran Zisma d'Oczident]]. Istos escaizimientos han estato clamatos por os istoriadors a Crisis d'a Baxa Edat Meya.
 
D'atro canto, lo sieglo XIV tamién estió un periodo de gran progreso ta las [[arte]]s e as [[zenzia]]s. O redescubrimiento d'os testos antigos [[Antiga Grezia|griecos]] e [[Antiga Roma|romans]] produzioron, con o tiempo, un renaximiento d'istas dos arias. O prozeso prenzipió por meyo d'o contauto con os arabes mientres d'as [[Cruzatas]], pero s'azeleró con a presa de [[ConstantinoplaConstantinople]] por os trucosturcos, ya que muitos eruditos bizantinosbizantins se refuxioronrefuchioron en OczidentOzident, prenzipalment en [[Italia]]. Tan y mientres, a imbenzión d'a [[imprenta]] tenió un efeuto important en a soziedat europeya. Fazilitó a espardidura d'a parabra e democratizó l'aprendizache; un resultato deribato serba o surtimiento d'a [[Reforma protestante]]. O creximiento d'o [[Imperio Otomano]] remató con a cayita de ConstantinoplaConstantinople en [[1453]] (l'año d'a fin d'a Guerra d'os zien años), lo que zarró as posibilizaz de comerzio con l'Este. Pero, lo descubrimiento d'[[America]] por [[Cristofo Colombo]] en [[1492]], e a nabegazión arredol d'[[Africa]] por [[Vasco da Gama]] en [[1498]] ubrioron nuebas rutas comerzials, reforzando a economia e o poder d'as economías europeyas oczidentalsozidentals.
 
Toz istos escaizimientos marcan a fin d'a [[Edat Meya]] e o comenzipio d'a [[Edat Moderna]]. Cal notar que a dibisión ye artifizial, ya que l'aprendizache no desaparixió d'a sozietat europeya, e por tanto, aberba prou continuidat entre as [[antigüidat clasica|zebilizazions clasicas]] e a Edat Moderna. Igualment, os istoriadors modernos, prenzipalment en [[Italia]] no fablan d'a Baxa Edat Meya, sino d'o renaximiento d'o sieglo XIV como transizión dreita á l'era moderna.
66 133

ediciones

Menú de navegación