Cambios

Ir a la navegación Ir a la búsqueda
30 bytes añadidos ,  hace 8 años
important!! as cosas en aragonés "se fan cremar", NO "se creman" (a no estar que sían ellas mismas as que s'autocreman claro XD)
{{Grafía_87}}
{{Localidat Espanya
|nombre = Valls
|imachenbandera = [[Imachen:Ajunatment Valls Catalonia.jpg|250px|A Casa d'a Villa de Valls]]<br />A [[Casa d'a Villa]] de Valls.
|bandera =
|escudo = Escut de Valls.svg
|escudo_grandaria = 90px80px
|imachen = <br>A casa d'a villa
|imachen = [[Imachen:Ajunatment Valls Catalonia.jpg|250px|A Casa d'a Villa de Valls]]<br />A [[Casa d'a Villa]] de Valls.
|comunidat = Catalunya
|provincia = Tarragona
Valls ye situato a 215 [[metro]]s d'[[altaria]] sobre o ran d'o mar, a una [[distancia]] de 19 [[km]] de [[Tarragona]], a [[Capital (politica)|capital]] d'a suya [[Provincia de Tarragona|provincia]].
 
D'o suyo termin municipal fan parte os lugars de [[Picamoixons]], [[Fontscaldes]] y [[Masmolets]] y a urbanizaziónurbanización d'[[El Bosc de Valls]], a más d'os despoblatos de L'Espinavesa, El Palau de Reig y Olivet.
 
== Historia ==
En estar situato en un puesto de paso, en a plana, a man d'o [[río Francolí]], o termin municipal de Valls ya fue ocupato en a [[PreistoriaPrehistoria]], como muestra, entraentre atros, un [[chazimientochacimiento arqueolochico]] en [[Picamoixons]].
 
Ista ocupaziónocupación d'o territorio s'intensificó con os [[ibers]], y mésmes encara mientres o [[Imperio Román]], quan a ocupaziónocupación espazialespacial estió muit intensa.
 
Sindembargo, no se puet charrar propiament d'a esistenziaexistencia de Valls dica o [[siegglo XII]], quan laa [[Corona d'Aragón]] ya ebaheba conquerito a [[comarcas de Catalunya|comarca]].
 
== Economía ==
TradizionalmentTradicionalment, a [[economía]] de Valls yera basata en l'[[agricultura]], con [[biñavinya]], [[oliberaolivera]], [[zerialscerials]], [[almendrera]] y [[abellaneraavellanera]]. AutualmentActualment, destaca tamién a [[ganadería]], en espezialespecial l'[[abiculturaavicultura]].<ref>{{ca}} [http://www.altcamp.info/valls.htm Valls] en ''AltCamp.info''.</ref>
 
== Demografía ==
== Cultura ==
=== ''Castellers'' ===
[[Imachen:Colla Vella dels Xiquets de Valls 4d9 2006.jpg|right|thumb|250px|A ''Colla Vella dels Xiquets de Valls'', una d'as prencipals ''[[collescollas castellerescastelleras]]'' d'a ziudatciudat, en un concurso de ''[[castellers]]'' en [[Vilafranca del Penedès]].]]
Os ''[[castellers]]'', agrupatos en as ditas ''[[collas castelleras|colles castelleres]]'', son uno d'os siñalssinyals d'identidat de Valls y d'as comarcas amanatas ([[Penedés]] y [[Campo de Tarragona]]), y bi naxioronnaixioron en o [[sieglo XVIII]]; a ''colla castellera'' másmas antiga conoxitaconoixita ye a ''Colla dels Pagesos'', establita en [[1801]] en Valls.<ref>{{ca}} [http://www.collavella.cat/arxiu_1801-1876.php ''Colla Vella dels Xiquets de Valls (1801-1876)''].</ref> Os ''castellers'' construyen ''castells'' (''castiellos'', en [[Idioma aragonés|aragonés]]) umanshumans, alzatosfeitos sin aduya mecanica de dengún tipo, que gosan plegar ta os nueu u diez pisos d'[[altaria]].
 
=== ''Calçots'' y ''calçotades'' ===
Os ''calçots'' son unasuns [[zebollabruno]]s (d'a bariedatvariedat ''Blanca Tardana de Lérida'') que se puet trobar en zonas d'as comarcas de l'[[Alto Campo]], [[Baixo Campo]], [[Tarragonés]] y [[Baixo Penedés]], y que se ''calzan'' (d'aquí o suyo nombre) con tierra sobre os suyos brotes ta que crexcacreixcan en altaria, quedando un tallo blanco d'arredol de 20–25&nbsp;cm de largaria.
 
A suya temporada de cautibocautivo ye aen finalszaguerías d'[[ibiernohibierno]] y prenzipiosprimerías de [[primaberaprimavera]], y se preparanfan a la brasa, sobre un fuego y brasa de [[sarmiento]]s de [[biñavinya]], cremandofendo cremar a parte exterior d'ao zebollabruno y dexando o suyo interior tierno y cremoso. Ta minchar-los, s'elimina con as mans a parte cremada, s'alzan y se minchan enteros, mullatos en una [[salsa]] espezialespecial. Ye nezesariomenester fer serbirservir uns babers ta no ensuziarensuciar-se. ZagueramentEn zagueras, ye una autibidatactividat [[Torismo|turistica]] en a [[comarcas de Catalunya|comarca]], con as ditas ''[[calçotades]]''.
 
O suyo orichen ye en Valls, que tien una ''[[Denominación d'Orichen]]'' ta a proteziónprotección d'os suyos ''calçots''. Se diz que estió un campesínlabrador u ''pagès'' de Valls, dito o ''Xat de Benaiges'' quien descubrió o prozedimientoprocedimiento a finals d'o [[sieglo XIX]].
 
== Administración ==
 
== Molimentos ==
* Ilesia arziprestalarciprestal de SanSant Chuan, d'estilo [[Arte gotico|gotico]], d'o [[sieglo XVI]], con portalada [[Arte renaxentistarenaixentista|renaxentistarenaixentista]]. A suya capiella d'o Roser tien un [[mosaico]] sobre a [[batalla de Lepanto]]
 
== Fiestas ==
* [[2 de febrero]], a [[Candelera]].
* [[24 de chunio]], [[SanSant Chuan BatistaBaptista]].
 
== Localidaz achirmanatas ==
*{{ca}} [http://www.altcamp.info/valls.htm Información de Valls en a web d'Alto Campo].
*{{ca}} [http://www.municat.net:8000/omunicat/owa/mun_p01.dad_ens?via=0&cod=4316130008&err=0 Información en a pachina web d'a Generalitat de Catalunya].
*{{ca}} [http://www.idescat.es/territ/BasicTerr?TC=3&V0=1&V1=43161 Información en a pachina web d'o Institut d'EstadísticaEstatistica de Catalunya].
 
== Referencias ==

Menú de navegación