Ir al contenido

Crabito

De Biquipedia
(Reendrezau dende Crapitet)
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Dos crabitos.

O crabito[1][2][3][4][nota 1] ye a cría choven d'os bovidos d'o chenero Capra, especialment o d'a craba domestica (Capra aegagrus hircus).

Ista denominación ye chenerica ta todas as edaz no adultas, y puede fer-se extensiva a toda la especie en cualques casos, pero en Aragón, rechión a on que a ganadería ovina ha estau siempre primordial, existe un vocabulario relativament amplo relacionau con as edaz y usos d'os animals, de forma que puede indicar-se bels estadíos concretos de desarrollo con termins especificos, como o caloyo u o segallo.

Etimolochía

[editar | modificar o codigo]

A parola «crabito / crapito» dimana d'o latín <CAPRETTU, diminutivo de <CAPRA, «craba», y ye un d'os pocos casos en os que en aragonés a terminación latína -ETTU ha dau una terminación en -ito por cuentas d'-et. Manimenos José Antonio Saura Rami interpreta que ye una formación participial substantivada dende o latín CAPRITU[5]

Anque en orichen haiga puesto estar un nombre diminutivo, en l'actualidat crabito s'emplega como substantivo d'uso común y no se percibe como tal, por o cual forma os suyos propios derivaus dimunutivos: «crabitet», «crabitón», etc.

  1. Con a variant crabido. En as parlas con mas tendencia a conservar as sordas intervocalicas crapito u crapit. En femenín crabita

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. (an) Silbia Garcés Lardiés,Francho Rodés Orquín:Un borguil de parolas.Bocabulario dialeutal escolar, Gubierno d'Aragón, 2006, ISBN 84-689-7358-0, p.23
  2. (es) Ana Leiva Vicén:Léxico aragonés de Antillón (Huesca). Análisis lingüístico (I). Alazet: Revista de Filología Nº 15, 2003, pp. 65-151, ISSN 0214-7602
  3. (an) Rafel Vidaller Tricas:Lesico do mundo natural en o sieglo XV, Luenga & Fablas 12-13, 2008-2009, Consello d'a Fabla Aragonesa, ISSN 1137-8328, pp. 227-236
  4. (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  5. (es) José Antonio Saura Rami: Elementos de fonética y morfosintaxis benasquesas. Gara d'Edizions, Institución Fernando el Católico, 2003, p 226.

Se veiga tamién

[editar | modificar o codigo]

Vinclos externos

[editar | modificar o codigo]