Corea d'o Norte
| Republica Democratica Popular de Corea 조선 민주주의 인민 공화국 Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk | |||||
| |||||
| Lema nacional: 강성대국 (Coreano; Poderosa, prospera y gran nación'') | |||||
| Himno nacional: Achimŭn pinnara | |||||
| Capital • Población |
Pyongyang (평양) 3.702.757 ab. | ||||
| Mayor ciudat | Pyongyang | ||||
| Idiomas oficials | Coreano | ||||
| Forma de gubierno | Estau Socialista Kim Jong-un¹ Kim Yong Nam² Kim Jong-un | ||||
| Independencia Reconoixida |
de Chapón 15 d'agosto de 1945 | ||||
| Superficie • Total • % augua Mugas |
Posición 99º 120.540 km² 0,1% 1.673 km | ||||
| Población • Total • Densidat |
Posición 54º 25.643.466 212.74 hab/km² | ||||
| PIB (PPA) • Total ([[]]) • PIB per capita |
Posición º US$ 25.6 mil millons 1.118 | ||||
| Moneda | Won (원, KPW) | ||||
| Chentilicio | Nortcoreano/a[1] | ||||
| Zona horaria | UTC+8:30 | ||||
| Dominio d'Internet | Garra (tien reservau .kp) | ||||
| Codigo telefonico | +850 | ||||
| Prefixo radiofonico | P5A-P9Z / HMA-HMZ | ||||
| Codigo ISO | 408 / PRK / KP | ||||
| Miembro de: ONU | |||||
| 1Kim Zong II ye l'«autoridat administrativa mas alta» de Corea d'o Norte, como president d'a Comisión d'Esfensa. 2Kim Yong Nam ye o chefe d'estau de facto. | |||||
Corea d'o Norte, oficialment Republica Democratica Popular de Corea (en coreano 조선 민주주의 인민 공화국, Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk), ye un estau d'Asia oriental. Ocupa la parti setentrional d'a peninsula de Corea, situada a l'este de China, entre las mars d'o Chapón y Amariella. O territorio ye monterizo, con cordeleras cubiertas por selvas a l'este, sobre lo litoral d'a mar d'o Chapón. En as planas se cautiva roz, que ye o prencipal producto agricola. O 90% d'a tierra se treballa en forma cooperativa. Ye un país rico en recursos minerals (carbón, fierro, zinc, arambre, plumo y manganeso). A suya capital y ciudat mas gran ye Pyongyang. A Zona Desmilitarizada de Corea sirve como zona neutral de deseparación entre Corea d'o Norte y Corea d'o Sud. O río Yalu y lo río Tumen fan de muga entre Corea d'o Norte y a Republica Popular China. Una chicota parte d'o río Tumen en o suyo extremo nord-este ye la muga con Rusia.
A peninsula entera fue gubernada por l'Imperio Coreano dica que fue anexionada por Chapón dimpués d'a guerra ruso-chaponesa en 1905. En rematar a Segunda Guerra Mundial, en l'anyo 1945, fue dividida en dos zonas d'ocupación, una sovietica y una atra estausunidense. Corea d'o Norte refusó fer parti d'as eleccions que se celebroron en 1948 en o sud baixo la supervisión d'as Nacions Unidas, lo que fació que se creyasen dos gubiernos diferents en cadaguna d'as dos zonas d'ocupación. As dos, Corea d'o Norte y d'o Sud, reclamoron a sobiranía sobre toda la peninsula, lo que fació que esclatase a Guerra de Corea en 1950. L'armisticio de 1953 remató con a luita; manimenos, os dos países se troban encara oficialment en guerra l'un con l'atro, ya que nunca no s'ha sinyau un tractau de paz.[2] Os dos estaus dentroron en as Nacions Unidas en l'anyo 1991.[3]
Divisions administrativas
[editar | modificar o codigo]
| Nombrea | Chosŏn'gŭl | Hanja | |||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ciudaz dreitament gubernadas (Chikhalsi)a | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 1 | Pyongyang (Capital Nacional) | 평양직할시 | 平壤直轄市 | ||||||||||||||||||||||||||||
| 2 | Rason | 라선직할시 | 羅先直轄市 | ||||||||||||||||||||||||||||
| Rechions Administrativas Especials (T'ŭkpyŏl Haengjŏnggu)a | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 3 | Rechión Industrial de Kaesong | 개성공업지구 | 開城工業地區 | ||||||||||||||||||||||||||||
| 4 | Rechión Turistica de Kumgangsan | 금강산관광지구 | 金剛山觀光地區 | ||||||||||||||||||||||||||||
| 5 | Rechión Administrativa Especial de Sinuiju | 신의주특별행정구 | 新義州特別行政區 | ||||||||||||||||||||||||||||
| Provincias (do)a | |||||||||||||||||||||||||||||||
| 6 | Chagang | 자강도 | 慈江道 | ||||||||||||||||||||||||||||
| 7 | Pyongan d'o Norte | 평안북도 | 平安北道 | ||||||||||||||||||||||||||||
| 8 | Pyongan d'o Sud | 평안남도 | 平安南道 | ||||||||||||||||||||||||||||
| 9 | Hwanghae d'o Sud | 황해남도 | 黃海南道 | ||||||||||||||||||||||||||||
| 10 | Hwanghae d'o Norte | 황해북도 | 黃海北道 | ||||||||||||||||||||||||||||
| 11 | Kangwon | 강원도 | 江原道 | ||||||||||||||||||||||||||||
| 12 | Hamgyong d'o Sud | 함경남도 | 咸鏡南道 | ||||||||||||||||||||||||||||
| 13 | Hamgyong d'o Norte | 함경북도 | 咸鏡北道 | ||||||||||||||||||||||||||||
| 14 | Ryanggang * | 량강도 | 兩江道 | ||||||||||||||||||||||||||||
| * – Transcrito en os dialectos d'o sud como "Yanggang" (양강도). | |||||||||||||||||||||||||||||||
Prencipals ciudaz
[editar | modificar o codigo]Esportes
[editar | modificar o codigo]Corea d'o Norte en os Chuegos Olimpicos
[editar | modificar o codigo]
Corea d'o Norte en os Chuegos Olimpicos.- Categoría principal: Categoría:Corea d'o Norte en os Chuegos Olimpicos.
Corea d'o Norte en os Chuegos Olimpicos ye representada per lo Comité Olimpico d'a Republica Popular Democratica de Corea, creau en l'anyo 1953 y miembro d'o Comité Olimpico Internacional dende l'anyo 1957. Participó por primera vegada en os Múnich 1972. Dende alavez ha participau de forma habitual dica l'actualidat. No participó por motius politicos politicos en os Chuegos Olimpicos de Los Angeles 1984 y Seúl 1988, en os primers sumandose a lo boicot masivo d'u bloque sovietico y en os segundos liderando lo boicot d'una docena de países. Tampoco participó en os Chuegos Olimpicos de 2020 per lo zarre d'a suya muga tanto de dentrada como de salida de personas, consecuencia d'a pandemia de COVID-19.
En los Chuegos Olimpicos d'Hibierno ha participau en a mitat d'os celebraus dende o suyo debut en Innsbruck 1964 en os que ha aconsiguiu una medalla d'archent y unatra de bronce.
Referencias
[editar | modificar o codigo]- ↑ (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
- ↑ "U.S.: N. Korea Boosting Guerrilla War Capabilities". FOX News Network, LLC. 2009-06-23. http://www.foxnews.com/story/0,2933,528320,00.html. Retrieved 2009-07-04.
- ↑ Sanger, David E. (1991-05-29). "North Korea Reluctantly Seeks U.N. Seat". The New York Times Company. http://www.nytimes.com/1991/05/29/world/north-korea-reluctantly-seeks-un-seat.html. Retrieved 2009-07-04.
Vinclos externos
[editar | modificar o codigo]
Se veigan as imáchens de Commons sobre Corea d'o Norte.
| Estaus d'Asia |
|
Afganistán | Arabia Saudita | Armenia1 | Azerbaichán1 | Bahrein | Bangladesh | Birmania | Bután | Brunei | Cambocha | Cazaquistán1 | Corea d'o Norte | Corea d'o Sud | Chapón | Cheorchia1 | Republica Popular de China | Republica de China (Taiwan) | Chipre1 | Chordania | Echipto | Emiratos Arabes Unius | Filipinas | India | Indonesia | Irán | Iraq | Israel | Kirguizistán | Kuwait | Laos | Liban | Malaisia | Maldivas | Mongolia | Nepal | Omán | Palestina2 | Pakistán | Qatar | Rusia1 | Singapur | Sri Lanka | Siria | Tachiquistán | Tailandia | Timor Oriental | Turquía1 | Turkmenistán | Uzbekistán | Yemen | Vietnam |
| Dependencias: Akrotiri y Dhekelia | Hong Kong | Islas Cocos | Isla de Nadal | Macau | Territorio Britanico de l'Oceano Indico |
| 1 Perteneix a Europa por razons culturals y historicas, pero cheograficament ye en Asia. 2 Territorio controlau por Israel y gubernau por l'Autoridat Nacional Palestina. |
