Ir al contenido

Corea d'o Norte

De Biquipedia
Republica Democratica Popular de Corea
조선 민주주의 인민 공화국
Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk
Bandera de Corea d'o Norte Escudo de Corea d'o Norte
(En detalle) (En detalle)
Lema nacional: 강성대국
(Coreano; Poderosa, prospera y gran nación'')
Himno nacional: Achimŭn pinnara
Situación de Corea d'o Norte
Situación de Corea d'o Norte
Capital
 Población
Pyongyang (평양)
3.702.757 ab.
Mayor ciudat Pyongyang
Idiomas oficials Coreano
Forma de gubierno Estau Socialista
Kim Jong-un¹
Kim Yong Nam²

Kim Jong-un
Independencia
Reconoixida
de Chapón
15 d'agosto de 1945
Superficie
 Total
 % augua
Mugas
Posición 99º
120.540 km²
0,1%
1.673 km
Población
 Total
 Densidat
Posición 54º
25.643.466
212.74 hab/km²
PIB (PPA)
 Total ([[]])
 PIB per capita
Posición º
US$ 25.6 mil millons
1.118
Moneda Won (원, KPW)
Chentilicio Nortcoreano/a[1]
Zona horaria UTC+8:30
Dominio d'Internet Garra (tien reservau .kp)
Codigo telefonico +850
Prefixo radiofonico P5A-P9Z / HMA-HMZ
Codigo ISO 408 / PRK / KP
Miembro de: ONU
1Kim Zong II ye l'«autoridat administrativa mas alta» de Corea d'o Norte, como president d'a Comisión d'Esfensa.
2Kim Yong Nam ye o chefe d'estau de facto.

Corea d'o Norte, oficialment Republica Democratica Popular de Corea (en coreano 조선 민주주의 인민 공화국, Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk), ye un estau d'Asia oriental. Ocupa la parti setentrional d'a peninsula de Corea, situada a l'este de China, entre las mars d'o Chapón y Amariella. O territorio ye monterizo, con cordeleras cubiertas por selvas a l'este, sobre lo litoral d'a mar d'o Chapón. En as planas se cautiva roz, que ye o prencipal producto agricola. O 90% d'a tierra se treballa en forma cooperativa. Ye un país rico en recursos minerals (carbón, fierro, zinc, arambre, plumo y manganeso). A suya capital y ciudat mas gran ye Pyongyang. A Zona Desmilitarizada de Corea sirve como zona neutral de deseparación entre Corea d'o Norte y Corea d'o Sud. O río Yalu y lo río Tumen fan de muga entre Corea d'o Norte y a Republica Popular China. Una chicota parte d'o río Tumen en o suyo extremo nord-este ye la muga con Rusia.

A peninsula entera fue gubernada por l'Imperio Coreano dica que fue anexionada por Chapón dimpués d'a guerra ruso-chaponesa en 1905. En rematar a Segunda Guerra Mundial, en l'anyo 1945, fue dividida en dos zonas d'ocupación, una sovietica y una atra estausunidense. Corea d'o Norte refusó fer parti d'as eleccions que se celebroron en 1948 en o sud baixo la supervisión d'as Nacions Unidas, lo que fació que se creyasen dos gubiernos diferents en cadaguna d'as dos zonas d'ocupación. As dos, Corea d'o Norte y d'o Sud, reclamoron a sobiranía sobre toda la peninsula, lo que fació que esclatase a Guerra de Corea en 1950. L'armisticio de 1953 remató con a luita; manimenos, os dos países se troban encara oficialment en guerra l'un con l'atro, ya que nunca no s'ha sinyau un tractau de paz.[2] Os dos estaus dentroron en as Nacions Unidas en l'anyo 1991.[3]

Divisions administrativas

[editar | modificar o codigo]
Divisions administrativas de Corea d'o Norte.
Ciudaz prencipals de Corea d'o Norte.
NombreaChosŏn'gŭlHanja
Ciudaz dreitament gubernadas (Chikhalsi)a
1Pyongyang (Capital Nacional)평양직할시平壤直轄市
2Rason라선직할시羅先直轄市
Rechions Administrativas Especials (T'ŭkpyŏl Haengjŏnggu)a
3Rechión Industrial de Kaesong개성공업지구開城工業地區
4Rechión Turistica de Kumgangsan금강산관광지구金剛山觀光地區
5Rechión Administrativa Especial de Sinuiju신의주특별행정구新義州特別行政區
Provincias (do)a
6Chagang자강도慈江道
7Pyongan d'o Norte평안북도平安北道
8Pyongan d'o Sud평안남도平安南道
9Hwanghae d'o Sud황해남도黃海南道
10Hwanghae d'o Norte황해북도黃海北道
11Kangwon강원도江原道
12Hamgyong d'o Sud함경남도咸鏡南道
13Hamgyong d'o Norte함경북도咸鏡北道
14Ryanggang *량강도兩江道
* – Transcrito en os dialectos d'o sud como "Yanggang" (양강도).

Prencipals ciudaz

[editar | modificar o codigo]

Corea d'o Norte en os Chuegos Olimpicos

[editar | modificar o codigo]

Corea d'o Norte en os Chuegos Olimpicos ye representada per lo Comité Olimpico d'a Republica Popular Democratica de Corea, creau en l'anyo 1953 y miembro d'o Comité Olimpico Internacional dende l'anyo 1957. Participó por primera vegada en os Múnich 1972. Dende alavez ha participau de forma habitual dica l'actualidat. No participó por motius politicos politicos en os Chuegos Olimpicos de Los Angeles 1984 y Seúl 1988, en os primers sumandose a lo boicot masivo d'u bloque sovietico y en os segundos liderando lo boicot d'una docena de países. Tampoco participó en os Chuegos Olimpicos de 2020 per lo zarre d'a suya muga tanto de dentrada como de salida de personas, consecuencia d'a pandemia de COVID-19.

En los Chuegos Olimpicos d'Hibierno ha participau en a mitat d'os celebraus dende o suyo debut en Innsbruck 1964 en os que ha aconsiguiu una medalla d'archent y unatra de bronce.

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  2. "U.S.: N. Korea Boosting Guerrilla War Capabilities". FOX News Network, LLC. 2009-06-23. http://www.foxnews.com/story/0,2933,528320,00.html. Retrieved 2009-07-04.
  3. Sanger, David E. (1991-05-29). "North Korea Reluctantly Seeks U.N. Seat". The New York Times Company. http://www.nytimes.com/1991/05/29/world/north-korea-reluctantly-seeks-un-seat.html. Retrieved 2009-07-04.

Vinclos externos

[editar | modificar o codigo]


Estaus d'Asia

Afganistán | Arabia Saudita | Armenia1 | Azerbaichán1 | Bahrein | Bangladesh | Birmania | Bután | Brunei | Cambocha | Cazaquistán1 | Corea d'o Norte | Corea d'o Sud | Chapón | Cheorchia1 | Republica Popular de China | Republica de China (Taiwan) | Chipre1 | Chordania | Echipto | Emiratos Arabes Unius | Filipinas | India | Indonesia | Irán | Iraq | Israel | Kirguizistán | Kuwait | Laos | Liban | Malaisia | Maldivas | Mongolia | Nepal | Omán | Palestina2 | Pakistán | Qatar | Rusia1 | Singapur | Sri Lanka | Siria | Tachiquistán | Tailandia | Timor Oriental | Turquía1 | Turkmenistán | Uzbekistán | Yemen | Vietnam

Dependencias: Akrotiri y Dhekelia | Hong Kong | Islas Cocos | Isla de Nadal | Macau | Territorio Britanico de l'Oceano Indico
1 Perteneix a Europa por razons culturals y historicas, pero cheograficament ye en Asia. 2 Territorio controlau por Israel y gubernau por l'Autoridat Nacional Palestina.