Castiello d'o Elsón
| Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla. |
- Iste articlo tracta sobre o castiello d'o Elsón. Ta atros articlos que contienen «o Elsón» en ista Biquipedia, se veiga O Elsón (desambigación).
| Castiello d'o Elsón | |
|---|---|
O castiello d'o Elsón, con boira preta | |
| Situación cheografica | |
| Estau | |
| País | |
| Situación | |
| Adreza | |
| Coordenatas | |
| Archidiocesi | |
| Diocesi | |
| Arcipestrau | |
| Advocación | |
| Culto | |
| Orden | |
| Rector | |
| Vicario parroquial | |
| 2.º Vicario parroquial | |
| Mosen | |
| Propietario | |
| Administrador | |
| Director | |
| Coste | {{{coste}}} |
| Visitable | |
| Altaria | |
| Pisos | |
| Amplaria | |
| Largaria | |
| Superficie | |
| Diametro | |
| Aforo | |
| Altaria s.l.m. | |
| Atras | |
| Alcance | |
| Iluminación | |
| Potencia | |
| Arquitectura | |
| Tipo | Castiello |
| Estilo | Romanico funcional. |
| Función | Militar, defensiva |
| Catalogación | |
| Materials | Piedra |
| Construcción | |
| Construcción | Sieglo XI |
| Fundador | |
| Inicio | |
| Fin | |
| Devantadera | |
| Destrucción | |
| Arquitecto | |
| Incheniero estructural | |
| Incheniero de servicios | |
| Incheniero civil | |
| Atros | |
| Premios | |
| Pachina web | |
| Localización | |
O castiello d'o Elsón ye un castiello d'Aragón que se troba en o lugar d'o Elsón, en o termin municipal de l'Aínsa-Sobrarbe, en a zona en sud de a comarca de Sobrarbe que se conoix como Viello Sobrarbe.
Se troba en o tozal que domina a población d'o Elsón, chusto dezaga d'a ilesia de Santa Olaria conforme se i puya. Por a suya posición, tiene envistas sobre toda a valle d'o Susía, por o que se suposa que debeba tener una función estratechica en a protección d'os intereses en a dita valle.
Arquitectura
[editar | modificar o codigo]O castiello o debantón en bel momento desconoixiu, anque bel autor como l'historiador Adolfo Castán han dau como valida la probable epoca de o reinau de Remiro I,[1] cuan que se nombró o primer tinent que se saba: Fortún Velázquez, en 1055.[1]
Se troba en o punto mas altero d'un tozal que sinyorea o nuclio d'Elsón, de forma que, caso d'atacar-lo, os hostigadors hesen d'arremeter abant t'alto por cualsiquier d'os cuatro costaus.
Se conserva un perimetro de bels 15x15 metros[1] d'enrunas de o que pudon estar os muros exteriors d'o recinto. En o recolón mas en sud-este ye a on se troba os solos muros que encara i ha en piet, con bels 2,05 metros d'altaria. En a resta d'o perimetro, o lienzo u bien ha desapareixiu en bels trozos u no se'n aguanta sique pocas fileras de piedras, en cheneral en muit mal estau.
As restas de a torre, que debeba estar de planta cuadrada,[1] concaben una cambra baixa con teito de vuelta de canyón ta la cual se dentra por una portiecha con arco de meyo punto.[1][2] Diz que os vecinos d'Elsón creyen que ixa cambra se fizo servir de presón en sieglos recients.[2]
Historia
[editar | modificar o codigo]O primer tinent conoixiu ye Fortún Velázquez, que gubernó lo castiello dende 1055 dica 1074.[2] Belatros tinents fuen Fortún Galíndz,[2] Don Frontín de Bergua,[2] y Pero de Sant Vicente[2] (1178-1182).
En l'anyo 1083, Sancho Remíriz se trobó en o castiello de «Eleson» con don Raimundo Dalmacio, o bispe de Roda, ta concertar as condicions d'una paz en o conflicto que confrontaba a iste segundo con o bispe de Chaca.[2] Tamién Don Remiro lo Monche vesitó lo castiello de «lo Elson» en 1135.[2] En 1295 yera una propiedat directa d'o rei.[3]
Dende o sieglo XV apareix en os documentos como posesión d'os barons de Monclús,[3] anque igual como pasó con o castiello de Trillo, en 1458 Chuan II ordenó que l'ocupasen as tropas reyals[3] y deposasen a'l tinent que a par d'alavez i heba. Como tamién pasó con Trillo, dimpués d'ixo le'n vendión a Rodrigo de Rebolledo,[3] que en contando con a simpatía d'o rei ostentó istes dos y belatros castiellos.
Imáchens
[editar | modificar o codigo]- Recolón sud-este, con as parez mas elevadas que i queda.
- En a mayoría de o perimetro no i queda sique muit poco muro devantau.
Se veiga tamién
[editar | modificar o codigo]Belatras fortificacions en a redolada
[editar | modificar o codigo]Atros edificios singulars en a redolada
[editar | modificar o codigo]Referencias
[editar | modificar o codigo]- 1 2 3 4 5 (es) «Castillo de Olsón» en CastillosDeAragon.es; consultada o 5 de septiembre de 2011.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 (es) «Castillo de Olsón» en a web de Patrimonio Cultural d'Aragón, d'o Gobierno de Aragón y Ibercaja; consultada o 5 de septiembre de 2011.
- 1 2 3 4 (es) «Castillo de Olsón»; consultada o 5 de septiembre de 2011.