Actinidia deliciosa

*Actinidia deliciosa*
Actinidia deliciosa
Denominacions populars
actinidia, kiwi
Clasificación cientifica
Reino:	Plantae
División:	Magnoliophyta
Clase:	Magnoliopsida
Orden:	Ericales
Familia:	Actinidiaceae
Chenero:	Actinidia
Especie:	Actinidia deliciosa
Descripción
Actinidia deliciosa (Auguste Jean Baptiste Chevalier) Chou Feng Liang y Allan Ross Ferguson, 1984

L'actinidia^[1] u kiwi^[1] (nombre cientifico Actinidia deliciosa) ye una especie de planta d'o chenero Actinidia y d'a familia Actinidiaceae.

Historia

Os kiwis son uns arbustos orichinarios de Chapón, China, Siberia y Indochina. A primera catalogación conoixida d'a planta ye d'o naturalista Chiu Huang Pen T'sao, en o sieglo XV. En 1845 plegó por primera vegada a Europa d'a man de l'explorador Robert Fortune. En primerías d'o sieglo XX se levó ta Nueva Zelanda, a on o cautivo d'o kiwi s'estendilló muitismo. Dimpués, en os anyos 1960 plegó ta os Estaus Unius y cada vegada o consumo se fació mas cheneralizau. Actualment tamién se cautiva en tierras europeas. Nueva Zelanda en ye o prencipal país exportador, le siguen Francia, Estaus Unius y Chapón.

Descripción

Iste vechetal creixe como una planta de guida vigorosa y lenyosa, caducifolia, que puet plegar dica os 9 metros d'altaria. Tien unas fuellas con os cantos dentaus y un largo peciolo. As chemas son recias. As flors tienen cinco petalos y corimbos axilars. Ye una planta dioica, ye decir que cada individuo tien as flors d'un unico sexo y pa reproduir-se as fembras han de captar o polen que desprenden os masclos. O fruito ye una baya en forma d'elipse, cubierta con una piel marrón plena de vellosidaz, y pesa alto u baixo bels 80 gramos. Madura en primerías d'abril. Tot o suyo interior ye comestible. Contiene una sucosa polpa de color verda d'un gusto intenso y aceto. En o nuclio tien una parti blanca arredol d'a cual se troban unas simients alargadas y negras de menos d'un milimetro cuadrau. A actinidias viven en as zonas templadas d'a Tierra bien presguardadas d'o viento y con humedaz relativas d'alto u baixo o setanta por cient.