Zebra

De Biquipedia

Ir ta: nabego, busca
Iste articlo tien una bersión escrita con una grafía alternatiba esperimental propuesta por bels biquipedistas á dintro d'o Biquiproyeuto:Grafía. Puede beyer-se aquí.
Zebras
Zebras
Equus quagga chapmanii, zebras de Chapman.
Estato de conserbazión

Seguro.
Clasificazión zentifica
Dominio: Eukaryota
Reino: Animalia
Filo: Chordata
Clase: Mammalia
Orden: Perissodactyla
Familia: Equidae
Chenero: ''Equus''
Sozchenero: ''Hippotigris''
Especies

As zebras son un grupo parafiletico drento d'o chenero Equus, que más responde á una denominazión popular pa una serie d'espezies d'este chenero que no á garra grupo ebolutibo (eufiletico) definito. Con tot y con ixo, bi ha tota una serie d'autors que las consideran como sozchenero, que claman Hippotigris.

A zebra de Grevy estió un d'os primers linaches que s'alpartoron d'o chenero Equus.

A denominazión zebra ye más referita pa os equidos que tienen rayas que no pa os altros. Os estudeyos cheneticos d'as diferents espezies d'estos animals demostroron que no bi ha más binclo d'entre ellas que con os caballos e burros. O nombre d'as zebras lis ne dioron os nabegants portugueses que primer plegoron ta Africa, basando-se de raso en l'aspeto fesico d'aquels animals que primero i beyoron, que yera más pareixito con as enzebras que els conoxeban d'Iberia si que con altra cosa.

As zebras se conoxe que son encara güei uns d'os equidos más antigos, más que más a zebra de Grevy, e que os altros bi salioron dimpués á partir d'anzestros comuns con caballos e someros. A carateristica más rolliguera que cal referir d'as zebras no son que as rayas suyas, que s'alzan como churrumallos por tot lo suyo cuerpo. Estan animales d'as grans planas d'Africa porque diz que se extinguioron d'a resta d'os continents. Biben en rebaños don lo líder ye un masto que ye l'unico en aparexar-se. En tiempos de sequera bellos grupos s'achuntan pa emprender migrazions que á ormino conziden parzialment con as d'altros animals d'a sabana, como os ñus, pa buscar-se zonas don i aiga yerba más berde.

As zebras son grans corredoras, e cuan se beyen encorritas de zerca pueden fer maniobras en zica-zaca pa esbarrar-se. As luitas entre os mastos se fan á muesos e calzes. Se conoxe que as zebras son de buen domesticar, e especialmente porque bellas d'as espezies son resistents á la fizada d'os inseutos e á determinadas malotías que éstos transmiten, estioron apreziatas por os mainates colonialistas d'o sieglo XIX en Africa, que i biyoron una oportunidat pa aprobeitar-las como animals de carga e d'abríos don con os machos e caballos no i feban negocio. A frebera d'este aspeuto estió tan importante que s'adubió que i esen zebras que tiraban de carruaches en as carreras de Londres, por exemplo.

[editar] Espezies e sozespezies

[editar] Enrastres esternos

Se beigan as imachens de Commons sobre zebras.

Ferramientas presonals