Onso pardo
De Biquipedia
| Onso pardo | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Onso masclo |
||||||||||||||||||
| Estato de conserbazión | ||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
| Clasificazión zentifica | ||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
| Nomenclatura binomial | ||||||||||||||||||
| Ursus arctos | ||||||||||||||||||
| Linnaeus, 1758 | ||||||||||||||||||
Destribuzión d'os onsos pardos per o mundo |
L'Onso pardo (Ursus arctos (Linné 1758).) ye un abitant carauteristico d'as selbas impenetrables d'Europa, Asia temperata e America d'o Norte. En tot este territorio amanix baixo numerosas bariedaz e subespezies, que s'esferenzian d'entre sí por a suya grandaria e colorazión, tanto que a belunas d'ellas las se i consideraba como espezies diferents. Pueden cuaternar-sen, por exemplo, as grans espezies de Grizzlies (Onsos grisos americans, autualment Ursus arctos horribilis) u l'onso d'a isla Kodiak (bariedat insular d'Alaska, Ursus arctos middendorffi), estando este zaguer o más gran onso pardo coneixito, con bels 3m d'altaria cuan ye alzato de garras.
En Europa, os onsos no bi remanen si que en os Carpatos e a Peninsula Escandinaba, asinas como belas poblazions residuals en as montañas cantabricas, Perineus, Peninsula Italica zentral e os Balcans. orichinalment, yeran destribuyitos arredol d'o continent, encluyitas as Islas Britanicas.
Os onsos son omniboros: de primabera e d'agüerro a suya alimentazión ye más que más bechetal, pero á ormino cazan chicolons bertebratos, e en latituz on que este fenomeno i tien gran importanzia, se fan pescadors en a puenda d'o desobe de determinatos peixes (espezialment, salmons). Nomás bels endibiduos s'espezializan en a catura de grans presas, sobre tot animals domesticos e de caza abitual. l'Onso pardo pasa l'ibierno dintro de cados u espelungas, on que i duermen un sueño entretallato sin de bariazions d'a suya temperatura corporal. Ye tamién en esta epoca (abiento e chinero) cuan as fembras libran e comienzan a crianza d'os cadiellos.

