Unidatz de mesura aragonesas
De Biquipedia
(Reendrezato dende Unidaz de mesura aragonesas)
Bara chaquesa chunto a la portalada d'a Seu
As unidatz de mesura aragonesas, más conoixitas tradicionalment como mesuras (u actualment midas) son as unidatz que se feban servir ta amesurar as diferents magnitutz en Aragón dinantes d'a creyación d'o sistema metrico decimal y que encara s'emplegan a vegatas en bellas actividatz rurals.
Contenius |
[editar] Unidatz de longaria
| Unidat aragonesa | Equivalencias Sistema Internacional d'Unidatz | Equivalencia con atras unidatz |
|---|---|---|
| Vara u codo | 77 cm | 4 palmos |
| Piet | 25 cm | - |
| Palmo | 19 cm | - |
| Fulco u furco | 15 cm | - |
[editar] Unidatz de masa
| Unidat aragonesa | Equivalencias Sistema Internacional d'Unidatz | Equivalencia con atras unidatz |
|---|---|---|
| Carga | 151,5 kg | 3 quintals |
| Quintal | 50,5 kg | - |
| Roba u arroba | 12,6 kg | 36 libras |
| Quarterón | 3,15 kg | 9 libras |
| Almut u almute | 1,5 kg | - |
| Libra | 350 gr | 12 onzas |
| Onza | 29 gr | - |
| Arienzo | 1,8 gr | - |
[editar] Unidatz de cabida ta liquidos
Se feban servir as mesmas midas que ta la masa, amás s'emplegaba tamién l'arrobeta ta l'aceite y nietro, cantaro y charro, que encara s'emplegan, ta lo vin.
| Unidat aragonesa | Equivalencias Sistema Internacional d'Unidatz | Equivalencia con atras unidatz |
|---|---|---|
| Robeta u arrobeta | - | 24 libras |
| Nietro | 158,5 litros | 16 cantaros |
| Cantaro | 9,9 litros | 8 charros |
| Charro | 1,24 litros | - |
[editar] Unidatz de cabida t'aridos
| Unidat aragonesa | Equivalencias Sistema Internacional d'Unidatz | Equivalencia con atras unidatz |
|---|---|---|
| Cafiz u cafizata | 179 litros | - |
| Fanega u faneca | 22,4 litros | 12 almuz |
| Cuartal | 5,6 litros | 1/4 de fanega |
| Almut u almute | 1,87 litros | - |
[editar] Unidatz de superficie
| Unidat aragonesa | Equivalencias Sistema Internacional d'Unidatz | Equivalencia con atras unidatz |
|---|---|---|
| Cafiz u cafizata | 5.721 m² | 8 fanegas |
| Fanega u faneca | 18 dm² | 7,15 arias |
| Quartal | 39 dm² | 2,38 arias / 4 almuz / 1/4 de fanega |
| Almut u almute | 59 dm² | 0,59 arias / 100 varas quadratas |
Atra unidat de superficie ye a chunta (bells 2.700 m²) que ye a superficie que se puet arar con una chunta de dos bueis en una chornata de treballo.
[editar] Bibliografía
- "Gramatica de la Lengua Aragonesa". NAGORE, Francho. Ed. Mira Editores ISBN 84-86778-16-6
- "Sistema aragonés de pesas y medidas. La metrología histórica aragonesa y sus relaciones con la castellana". LARA IZQUIERDO, Pablo. Zaragoza, Guara editorial, 1984.
|
|
|
|---|---|
| Longaria: Vara (codo) - Piet - Palmo - Fulco Masa: Carga - Quintal - Arroba - Quarterón - Almut - Libra - Onza - Arienzo Cabida (liquidos): Arrobeta - Nietro - Cantaro - Charro Cabida (aridos) y superficie: Cafiz - Fanega - Quartal - Almut |
|