Tabla periodica de Mendeleyev
O profesor Dmitri Mendeleyev publico a primera tabla periodica d'os elementos en 1869 basandose en propiedatz que apareixeban con regularidat en os diferents elementos quimicos.[1] Quan Mendeléyev proposó a suya tabla periodica, paro cuenta de que existiban vueitos en a tabla, y predició que bi heba elementos encara desconoixitos que plenarían ixos vueitos.
Ta nombrar a istos elementos que encara no han estato descubiertos u que encara no han recibito un nombre, se fa servir historicament o prefixo eka- (con u sin guión) adhibito a o nombre d'o elemento que se troba chusto dencima en a tabla periodica. Isto se fa porque os elementos que se troban en o mesmo grupo tienen propiedatz quimicas parellanas. Asinas por eixemplo, mientres un tiempo dende o suyo descubrimiento o neptunio yera conoixito como eka-renio.[2] O mesmo nombre fue emplegato mas tardi ta o bohrio, quan se veyó que os actinidos forman una serie a parti en a tabla periodica.
O prefixo, que en sanscrito significa "un" (en o sentito de que o elemento se troba una posición por debaixo) fue ideyato por Mendeleyev, que lo fació servir ta dar un nombre a os elementos que heban d'ocupar os "foratos" d'a suya tabla periodica. Asinas, creyó os nombres "eka-silicio" (chermanio), "eka-aluminio" (galio) y "eka-boro" (escandio).
| I | II | III | IV | V | VI | ||||||
| . | . | . | Ti = 50 | Zr = 90 | ? = 180 | ||||||
| . | . | . | V = 51 | Nb = 94 | Ta = 182 | ||||||
| . | . | . | Cr = 52 | Mo = 96 | W = 186 | ||||||
| . | . | . | Mn = 55 | Rh = 104,4 | Pt = 197,4 | ||||||
| . | . | . | Fe = 56 | Ru = 104,4 | Ir = 198 | ||||||
| . | . | . | Ni = Co = 59 | Pd = 106,6 | Os = 199 | ||||||
| H = 1 | . | . | Cu = 63,4 | Ag = 108 | Hg = 200 | ||||||
| . | Be = 9,4 | Mg = 24 | Zn = 65,4 | Cd = 112 | . | ||||||
| . | B = 11 | Al = 27,4 | ? = 68 | Ur = 116 | Au = 197? | ||||||
| . | C = 12 | Si = 28 | ? = 70 | Sn = 118 | . | ||||||
| . | N = 14 | P = 31 | As = 75 | Sb = 122 | Bi = 210 | ||||||
| . | O = 16 | S = 32 | Se = 79,4 | Te = 128? | . | ||||||
| . | F = 19 | Cl = 35,5 | Br = 80 | J = 127 | . | ||||||
| Li = 7 | Na = 23 | K = 39 | Rb = 85,4 | Cs = 133 | Tl = 204 | ||||||
| . | . | Ca = 40 | Sr = 87,6 | Ba = 137 | Pb = 207 | ||||||
| . | . | ? = 45 | Ce = 92 | . | . | ||||||
| . | . | ?Er = 56 | La = 94 | . | . | ||||||
| . | . | ?Yt = 60 | Di = 95 | . | . | ||||||
| . | . | ?In = 75,6 | Th = 118? | . | . |
Propiedatz de l'eka-aluminio y o galio [editar]
| Propiedat | Eka-aluminio | Galio |
|---|---|---|
| Masa atomica | 68 | 69.3 |
| Densidat(g/cm3) | 5.9 | 5.93 |
| Punto de fusión (°C) | Baixo | 30.15 |
| Oxido | Ea2O3 | Ga2O3 |
| Formula d'o cloruro | Ea2Cl6 | Ga2Cl6 |
Propiedatz de l'eka-Silicio y o chermanio [editar]
| Propiedat | Eka-silicio | Germanio |
|---|---|---|
| Masa atomica | 72 | 72.53 |
| Densidad(g/cm3) | 5.9 | 5.35 |
| Punto de fusión(°C) | alto | 947 |
| Color | negra | grisa |
| Electronegatividat (g/cm3) | 4.7 | 4.7 |
| Oxicidat | base débil | base débil |
| Punto d'ebullición | por debajo 100 °C | 86 °C (GeCl4) |
| Densidat d'o cloruro (g/cm3) | 1.9 | 1.9 |
Referencias [editar]
- ↑ Kaji, Masanori (2002). "D.I.Mendeleev's concept of chemical elements and The Principles of Chemistry". Bulletin for the History of Chemistry 27 (1): 4–16.
- ↑ (en) Science: Ekarhenium, Time Magazine, 15 aug 1938